احمد مجد الاسلام كرمانى
260
سفرنامه كلات ( فارسى )
بعد از آن در سنه 1242 مجددا دولت روس بر ايران حمله كرد تا آنچه نقد و ملك ميخواست بگرفت آنوقت عهدنامه « تركمانچاى » كه آخرين عهدنامه است منعقد گرديد و دولت ايران ثلث تمام ايران را بضميمه ده كرور پول نقد بدولت روس واگذار نمود و عجبتر آنكه مورخ متملق چاپلوس ايران در هر دو جنگ همهجا مينويسد « لشكر اسلام فتح كردند و چه قدر از روسها را از دم شمشير آبدار گذرانيدند از آن عجبتر آنكه در بالاى صفحه مينويسد ( شرح سلطنت و جهانگيرى فتحعلى شاه قاجار ) و در ذيل همان صفحه قصهء دادن شهرهاى بزرگ مثل ايروان و شكى و شيروان و دربند و نخجوان و ايالت قفقاز و داغستان و غيرهها را به روس شرح ميدهد » : در همان ايام كه دولت ايران با دولت روس در مرتبه اول جنگ ميكرد و دولت ايران براى رضاى خاطر انگليسان ( دولت انگليس ) سفير فرانسه « 1 » را از نزد خود
--> - هجرى قمرى مطابق با 12 اكتبر 1813 ميلادى با حضور سفير انگليس بوسيله ميرزا ابو الحسنخان شيرازى نماينده ايران و نيكولا نماينده فوق العاده تسار و سردار روس بامضا رسيد . « ايران در دوره سلطنت قاجار تأليف على اصغر شميم ص 64 » ( 1 ) در مقابل تعرض ناگهانى دولت روسيه ، ايران به ژنرال گاردان مراجعه كرد نماينده دولت فرانسه اظهار داشت حتى در وضع حاضر و با وجود اشكالات ديپلماسى اميدوار است تعرضات روسها را متوقف سازد و خاطرنشان ساخت كه هنوز هم لازار منشى سفارت فرانسه نزد مارشال گوودويچ است و مجددا شصت روز مهلت خواسته و در پايان اين مدت بنا بدعوت الكساندر فتحعليشاه با دولت روسيه داخل مذاكره خواهد شد . بعلاوه گاردان بدولت ايران اطمينان داد همين كه امپراطور از رفتار روسها اطلاع پيدا كند مانند صاعقهاى دشمن را از پاى درخواهد آورد . فتحعليشاه جوابداد چرا در ظرف مدت ده ماه اين صاعقه تأثير خود را نبخشيده است . پادشاه ايران از اتحاد واقعى دولتين روسيه و فرانسه ترديد داشت و براى اثبات اين نظريه دلايل زيادى اقامه كرد و مخصوصا متذكر شد كه رفتار تزار در گرجستان مىرساند دولت روسيه نسبت به ناپلئون تا چه حد احترام قائل است . بالاخره گاردان نتوانست بوعده خود وفا كند و اقدام دولت فرانسه براى ميانجيگرى مواجه با شكست شد و در تاريخ 21 ذيحجه 1223 ( 12 فوريه 1809 ) نظر باينكه دربار ايران تصميم گرفت نمايندگان بريطانياى كبير را قبول كند ژنرال گاردان اجازه مرخصى گرفت . فتحعليشاه از ژنرال گاردان تقاضا كرد تا وصول اخبار از طرف دولت فرانسه در تبريز اقامت كند . نمايندهء دولت -