احمد مجد الاسلام كرمانى

247

سفرنامه كلات ( فارسى )

ناپلئون فرانسه [ 1 ] سفير مخصوص بايران فرستاد و تمام امارت افغانستان بضميم ممالك

--> [ 1 ] نمايندگان دولت فرانسه در ماه آوريل به قسطنطنيه رسيدند و از طرف روفن مشاور سفارت فرانسه كمكهاى لازم در حق آنان به عمل آمد دولت انگلستان كه بوسيله نمايندگان خود در بغداد از موضوع مسافرت مأمورين دولت فرانسه اطلاع حاصل كرده بود تمام مساعى خود را براى خنثى كردن اقدامات آنان به كار برد . نخست روميو از طريق بغداد حركت كرد و با برخورد باشكالات فوق العاده زياد در تاريخ 24 سپتامبر 1805 ( 26 جمادى الثانى 1220 ) وارد تهران شد و به خدمت فتحعليشاه رسيد و نامه مورخ 30 ماه مارس 1805 ناپلئون را تسليم نمود : « سلام بناپارت امپراطور فرانسويان بفتحعليشاه امپراطور ايران . « بايد باور كنم قواى ما فوق الطبيعه‌يى كه ناظر مقدرات كشورها ميباشند ميخواهند كه من بكوششهايى كه تو « 1 » در راه تأمين قدرت امپراطورى خود بخرج ميدهى يارى كنم . زيرا در يك موقع يك فكر بخاطر ما خطور كرد ، مأمورين حامل نامه‌هاى ما همديگر را در قسطنطنيه ملاقات كردند و در حينى كه حاكم تو در تبريز با نمايندهء من در حلب مكاتبه ميكرد من بنمايندهء خود مأموريت دادم به احكام سرحدى ترك رابطه برقرار سازد . « بايستى تابع الهامات يزدانى بود ، زيرا خداوند شاهزادگان را براى خوشبختى ملل آفريده است و وقتى در هرچند قرنى مردان بزرگى را مبعوث مىكند ارادهء خود را براى تطبيق نقشه‌هاى آنان به آنها تحميل مينمايد و افتخارات آنانرا فزونى ميدهد و اراده ايشانرا براى انجام عمل نيك قوىتر ميسازد . « ما چه اختلاف نظرى ميتوانيم داشته باشيم ؟ ايران نجيب‌ترين ناحيهء آسيا و فرانسه اولين امپراطورى مغرب است . آيا سلطنت كردن بر كشورهايى كه طبيعت مايل است آنها را زينت داده و با محصولات فراوان ثروتمند سازد آيا فرمان دادن بمردان صنعتگر و باهوش و جسورى كه سكنه اين كشورها را تشكيل ميدهند بهترين تقدير نيست ؟ « در روى زمين ، امپراطورهايى وجود دارد كه در آنجا طبيعت ناسازگار و بىثمر ما يحتاج ضرورى ملتها را با دريغ توليد مىكند . در اين كشورها مردم مضطرب و حريص و حسود به دنيا ميآيند . « بدا به حال سكنهء ممالكى كه آنجا را خداوند شامل فيض خود قرار داده و از انواع نعم برخوردار ميسازد ولى شاهزادگانى به آنها عنايت نميكند كه قادر باشند آنانرا در مقابل اقدامات جاه‌طلبانه و حرص و ولع و فقر حمايت كنند . - ( 1 ) استعمال كلمه « تو » احترام متقابل و يگانگى ميان دو پادشاه را مىرساند .