ادنى و احقر و بىرتبه‌ترين طوايف‌اند . مقارن اين حالات تنگى و گرانى در اصفهان پديد آمد . نصر اللّه خان را با سه هزار نفر تعيين كرد كه در مملكتى ( 124 ) كه اطاعت دارند ، گشت و گذار * نمايند و از هر جا آذوقه به اصفهان نقل نمايند . هر كس تمرد كند ، به قتل رسانند و مالش را تاراج كنند . نصر اللّه خان ، به جانب همدان متوجه شد . اهالى چند بلاد و قراء اطاعت كرده ، آذوقه به اصفهان روان كردند و آنها كه تمرد كردند ، كشتند اموال ايشان را * به غارت بردند . اهالى همدان به درگزين ، درست به استقبال نصر اللّه خان بيرون آمدند و لوازم خدمت را تقديم كردند و اهالى آنجا ، سنى مذهب بودند و در زمان شاه عباس از حوالى موصل جلاى وطن كرده ، به همدان آمده بودند و درگزين توطن اختيار نموده ، نصر اللّه خان چند روز در آنجا مكث كرد . شش هزار سپاه از آنجا بيرون آورده ، با افاغنه نه هزار كس در حوالى همدان به غارت و تاراج مشغول شدند . مطيع را محبت كرده ، * مخالف را طعمهء عذاب چشانيده ، و از حيوانات آذوقه بىشمار گرفته ، به پنجاه هزار شتر بار كرده ، به اصفهان ( 125 ) فرستاد . در عرض هشتاد روز اين خدمت را به تقديم رسانيد . بعد از چند روز سپاه تعيين شد كه * از درگزين صد هزار نفس متجاوز بىآذوقه و اموال كوچانيده ، به اصفهان آوردند ، و به خانه‌هاى بىصاحب ، * جاى دادند و به آنها املاك و اقطاع مشخص كردند . اين قدر خلايق در اصفهان كم شده كه هيچ عدم و وجودشان معلوم نشد و * اكثرى از خانه‌هاى شهر خالى بود . از افاغنه مردم بسيار تلف شده بودند . به جاى افغان ، از * اهالى درگزين ، به دروازه‌ها محافظ و * كشيك‌چى گذاشتند و كسان معتمد را به قندهار فرستاده ، از كوچ و بنه افغان كوچانيده ، بسى هزار شتر بار كرده ، به اصفهان رسانيدند و * به سپاه افاغنه ، يك جانبه و يك دينار نمىدادند ، هر كه مواجب مىخواست مىگفتند برويد ، فلان شهر را تسخير كنيد ، * هر چه در آن شهر باشد ، غارت نمائيد . اين مواجب شماست . چون سپاه محمود زيادتى گرفت ، اندكى از طرف اصفهان اطمينان حاصل كرده ، ( 126 ) خواست كه افاغنه را مشغول كند و از طرف شاه طهماسب به سبب بىرغبتى مردم ، خاطر جمع بود . زبردست خان را با جمعى از سپاه افاغنه به تسخير بلاد مأمور نمود و او * به طرف جز « 1 » كه قصبه‌اى است در سه فرسخى اصفهان ، * متوجه شد . در آنجا قزلباشيه بسيار جمعيت كرده ،

--> ( 1 ) - دهكده گز از دهات اصفهان بر سر راه كنونى تهران - اصفهان قرار دارد .