كروسينسكى ( مترجم : عبد الرزاق دنبلى " مفتون " )

55

سفرنانه كروسينسكى ( فارسى )

محله ( اى ) بود در خارج اصفهان ، * ديوارى متين و خندقى بعيد الغور « 1 » داشت . در ميانش باغات و حياض جنت مثال بود . افاغنه از اردوى خود حركت كرده ، به فرح آباد درآمدند و سپاه در اطراف گذاشتند . به فكر آذوقه و تدارك افتادند . بيان احوال جلفا در آن محله ارامنه بود . شهرى وسيع در پهلوى اصفهان واقع شده ، نهرى از زاينده رود در آنجا روان بود ، قزلباشيه به ارامنه * فرمان داده ، مسلح شده ، به اصفهان آيند و در محافظت سراى پادشاه مشغول شوند . به اين حيله ارامنه را بيرون آورده ، اسلحه و اسباب ايشان را گرفته ، همان شب افاغنه يورش به جلفا برده ، ايشان نيز ثبات قدم ورزيده ، مدد از شاه خواستند . نه براى ايشان مدد رسيد و نه * اسلحه ايشان را باز دادند « 2 » . ارامنه نا اميد شده ، جلفا را ( 93 ) به افاغنه تسليم نمودند . افاغنه آنجا را ضبط كرده ، پنجاه دختر « 3 » و پسر با لباس و زيور از ارامنه گرفته و به لشگر خود تقسيم نموده ، هفتاد هزار تومان از ايشان مىخواستند . ارامنه با يكديگر مشورت كرده گفتند شايد كار افغان دوامى نداشته باشد ، در آخر مؤاخذه و بازخواست شاه عجم گرفتار شويم . به اتفاق جواب دادند كه مال ما در اصفهان است . درين حال جمع و تحصيل آن مشگل است ، بعد از فتح اصفهان ادا خواهد شد . با * هزار نياز و تضرع حجتى دادند . اشتغال افغان به محاصرهء اصفهان افاغنه صبحى زود به خانهء اغنيا و متمولين ارامنه رفته ، اموال و آذوقه ايشان را غارت كردند ، اما بر فقرا و كليساى ايشان متعرض نشدند و يك نفر نكشتند . در روز

--> ( 1 ) - بعيد الغور عميق . ( 2 ) - گيلاننتز به صراحت به خلع سلاح كردن ارامنه در شب حملهء افغان به توسط دربار صفوى اشاره مىكند . نگاه كنيد به : p . d , S . Gilanentz : Journal published in the periodical Krunk , Chapter 01 . ( 3 ) - گيلاننتز : همانجا ، فصل 21 .