آكى ئو كازاما ( مترجم : هاشم رجب زاده )
73
سفرنامه كازاما ( فارسى )
عرق سردى بر پشتم نشست . بر كاشىهاى سبز و آبى و زرد كار شده بر بالاى سر در ورودى مقرنسكارى اين مسجد ، آيههايى از قرآن به خط خوش تزئينى نقش شده است . بر دو منار باريك و بلند ضلع جنوبى مسجد ، نگارههايى به شكل مارپيچ دور ستونها پيچيده كه ويژگى نوشتارى دارد . از دروازه و دالان ورودى كه داخل مىشويم ، ديدن طاقهاى قوسى كه در فاصلهء هر ده قدم با عظمت و گيرايى به هم مىپيوندد ، چشمنواز و دلانگيز است . بالاى پايهها و در گريو گنبد شبستان مسجد ، نورگيرهايى با طرح كندويى و با تركيب كاشىهاى مينايى درخشان تعبيه شده ، و در حاشيهء پايين دور گنبد عباراتى از كتاب مقدس ( - قرآن مجيد ) نقش شده است . ( پس از گذشتن از ورودى مسجد و زير سر در مقرنسكارى ) به ايوانى مىرسيم كه در آن آب خنك از سنگ آب مسجد لبريز است . از اينجا كه پيشتر برويم به صحن مسجد درمىآييم . كف صحن از مرمر فرش شده و حوض بزرگى براى وضو گرفتن در ميان آن است و گرداگرد صحن طاقگان دو طبقهاى با ايوان كوچكى در هر طاقنما . پشت اين ايوانها حجرههاى طلاب و مدرّسان علوم دينى است « 1 » . اين طاق و ايوانها آرايشى ندارد جز آنكه آيههاى كتاب مقدس به خط كوفى با ميناكارى سپيد بر كاشىهاى آبىرنگ همچون سربندى بر پيشانى ديوار امتداد پيدا مىكند . در دو سوى صحن مسجد و نيز در جبههء جلوى آن ، ايوانهاى بلند با طاقهاى كاشىكارى شده است . طاق جلو ( ايوان شمالى ) دنبالهء ( سردر مقرنسكارى و ) ورودى مسجد است . سقف شبستان اصلى گنبدىشكل است ، و بام كروى و بلند آن ، كه از همه جاى اصفهان ديده مىشود ، نما و پوشش بيرونى اين گنبد شبستان است ( گنبد دوپوش ) . گنبد بيرونى به طرزى هنرمندانه با كاشىهايى با زمينهء آبى آسمانى و نقش اسليمى به رنگهاى آبى تند و سبز پوشيده شده است . در شبستان بزرگ مسجد جاى
--> ( 1 ) . وصف طاقنماهاى دو طبقه و حجرههاى طلاب و مدرسان با تركيب مدرسهء شاه سلطان حسين ( چهارباغ ) تطبيق مىكند .