حدود 5600 متر ، در هالهء غبار و پوشيده از برف سفيد درخشان ، نيمرخ خود را بر زمينه آسمان آبى ايران به روشنى نشان مىدهد . ما بارها به كنار رودخانه يا آبگيرهاى دامنهء اين كوه كه شاهان قديم در آنجا قصرهايى ساخته‌اند به گردش مىرفتيم . دماوند چنان زيباست كه پندارى اصطلاح ( ژاپنى ) « هاچىمن‌رىروء » ( « برازنده و چشم‌نواز از هر سو كه بنگرى » ) در وصف آن ساخته شده است . در تهران سه مهمانخانه به اسلوب خارجى هست ، و هر سه محقر است . يكى از آنها هتل آستوريا است كه ، چنانچه ياد شد ، آقاى ناروسه دبير سفارتمان در آنجا - بسترى بود و - درگذشت . اما تابستان‌ها در حياط اين مهمانخانه‌ها ميز مىچينند و اروپايىها آهنگ‌هاى جاز مىنوازند ، و خارجىها و ايرانىها تا ديروقت شب ، بىتوجه به گذشتن ساعات ، سرخوش و شادمانه مىرقصند . ايرانيان پس از شام بيشتر شطرنج‌بازى مىكنند . ( در تاريخ شطرنج ) اين نظريه هست كه اين بازى در ايران پيدا آمد و از اينجا به سراسر جهان گسترده شد . امروزه هم در زبان‌هاى آلمانى و روسى شطرنج را Schach مىگويند و شكست يا باخت را Matt . البته اين واژه‌ها فارسى است ، و به ترتيب به معنى پادشاه و از پا در آمدن ( باختن ) يا درگذشتن « 1 » ؛ يعنى كه چون پادشاه مىافتد ، بازى تمام مىشود . نظريه استوارى هم هست كه برابر آن « Checkmate » « 2 » در زبان انگليسى هم تحريفى است از اين دو واژهء فارسى ( « شطرنج » و « مات » ) . اما اين نظريه هم هست كه شطرنج در اصل از هند آمده است . ضمنا ، شيوه شطرنج باختن در همه جاى جهان يكى است ؛ اما گويا فقط در ژاپن است كه مهره برده شده را كنار نمىگذارند ، يعنى مهره‌اى را كه از حريف گرفته‌اند باز در سوى خود در بازى مىآورند . بيشتر مهمانخانه‌هاى نزديك خيابان لاله‌زار ، يا « گينزا » ى تهران ، است . اينجا با

--> ( 1 ) . فرهنگ فارسى معين معنى مات را « سرگردان ، سرگشته ، حيران » نوشته است . كازاما به ظاهر كلمه « موت » به معنى مردن و در گذشتن را به جاى « مات » فارسى گرفته است . ( 2 ) . به معنى « كيش و مات » .