مسموع گرديد ؛ و صدا اول پست بود ، و كم‌كم بلند شده آواز آن به طورى مؤثر گرديد كه روح شخص مىلرزيد . . . اين آواز حزن‌انگيز اعلانى بود كه مردم مهيا شوند و تعزيهء شهادت امام حسين و نوادهء پيغمبر را تماشا كنند . به تدريج اشخاص ديگر با آن آواز همراهى كردند ، و كم‌كم چنان آواز با عظمتى در اين تكيه شنيده مىشد كه شخص گمان مىكرد كه اين آوازه‌خوانها آواز مرگ خود را مىخوانند . اين دسته ، در حالت خواندن ، كم‌كم داخل تكيه گرديدند ، و به طور آهسته پيش آمده از روى سكو بالا رفتند ، و در آنجا به دو قسمت منقسم شدند و در جلو اعليحضرت شاه تعظيم نمودند . بر روى سكو هيچ قسم اسباب و تزيينات تأترى نبود ؛ بعضى صندليهاى طلا ( و مرصّع ) از خزانهء سلطنتى در آورده ، يك نيمكت و چند تختخواب . . . در آنجا قرار داده‌اند . » « 1 » « اين اثاثه را براى نشان دادن وضع آن زمان كناره‌هاى رود فرات آورده بودند ، كه تناسبى نداشت . « منظرهء اين شبيه‌خوانى تا اندازهء بسيار به تأتر چينى مانند بود . پس از آن تعزيهء امام حسين آغاز شد . شبيه‌ها برابر معمول لباسى را كه به جامهء مرسوم اعراب آن زمان مانندست ، مىپوشند . بعد از امام حسين و عباس و شمر ، شبيه زينب - خواهر امام حسين - اهميت داشت . ( مانند اونّاگاتا در نمايش ژاپنى ) « 2 » ، مردى صداى خود

--> ( 1 ) . بنجامين ، ص . 438 تا 448 . ( از ترجمهء شرح بنجامين ، همان عبارت‌ها كه كازاما نقل كرده است آورده شد ) يادآور مىشود كه خاطرات بنجامين را مرحوم آوانس خان مساعد السلطنه ( 1281 - 1350 ه . ) ( كه كازاما در بخش ديگر ازين كتاب خود وصف تحسين‌آميزى از او آورده ) از انگليسى به فارسى ترجمه كرده ، و ترجمهء او را مرحوم ميرزا محمد حسين ذكاء الملك فروغى ( متوفى سال 1325 ه . ق . ) به انشاى روان و درست فارسى درآورده است . ( بنگريد به ص . 31 يادداشت مقدمهء كتاب چاپ شده ، به نقل از مرحوم عباس اقبال آشتيانى در مقالهء نخستين روابط سياسى بين ايران و امريكا » در : ماهنامهء يادگار ، شماره 6 ، سال اول - بهمن 1323 - ) . ( 2 ) . در نمايش « كابوكى » ژاپن ، مرد به جاى زن بازى مىكند . اين بازى را « اونّاگاتا » ( مرد در شبيه