ديگر بود . با اين تفنگ‌ها ، پياده نظام را مجهز مىكنند . براى تهيهء مسلسل‌هاى تازه و تكميل ساختمان پادگانها و استحكامات كوهستانى هم هزينه مىشود ، و اين همه از محل ذخيرهء ارزى ياد شده است . در تهران قورخانه وسيع و فعال هست ، و باز در جايى قريب 40 كيلومترى جنوب شرق اينجا يك كارخانهء ساخت تفنگ سبك و مواد منفجره بنياد كرده‌اند . اين تأسيسات مهمات‌سازى همه نسبة وسيع است و با كمك كارشناسان آلمانى مىگردد . ايران و همسايگان اگر از نظر نظامى به روابط خارجى بينديشيم ، ميان كشورهاى نزديك و پيرامون ايران اتحاد شوروى مهمترين آنهاست . اما از ديد همه‌سويه كه بنگريم و بسنجيم قوهء نظامى ايران به هيچ روى قابل مقايسه ( با همسايگان قوى آن ) نيست . سران سياسى و نظامى ايران تقريبا همه‌شان در روسيه تحصيل كرده‌اند ، و با اين كه از حكومت شوروى دلخوش نيستند از آن ملاحظه دارند . البته در سراسر ايران ، و به خصوص در پايتخت ، نفوذ روسيه به طور محسوس قوى است . گاهى از مرز قفقاز خبر مىرسد كه سربازان شوروى از مرز تجاوز كرده‌اند . در ماه آوريل 1929 ( بهار 1308 ) به هنگام انقلاب افغانستان هم روزنامه‌هاى شوروى جنجال به راه انداختند كه قواى ايران به مرز افغانستان تعدى كرده و غرب اين سرزمين را اشغال كرده است . وقتى هم كه ايران درگير قيام عشاير فارس بود ، تفسيرهاى غيردوستانه از سوى مسكو منتشر شد . از نظرگاه نظامى ، ميانهء دو كشور به هيچ روى آرام نيست . اين واقعيت كه انگليس در جنوب ايران منافع عمده دارد چشمگير است ، و به خصوص چون عراق و هند با ايران همسايه‌اند بريتانيا به وضع نظامى ايران بسيار حساس است . اين شايعه كه آشوب و شورشها در ايالت فارس و جاهاى ديگر به تحريك انگليسىها است هميشه هست ، و بىپايه و مايه هم نيست . به ملاحظه و