اتاقها مناسب اين رسم است . رفت‌وآمد ميان اندرونى يا حرمخانه و بيرونى يا اتاق مرد و مهمانان آزاد نيست ، و مهمان‌ها جز خويشاوندان نزديك و آشنايان خاص اجازه ندارند كه قدم به اندرونى خانه بگذارند . اما احوال اجتماعى كم‌كم دگرگون مىشود ، و شمارى از خانم‌هاى تحصيل‌كردهء خارج و همسران ديپلمات‌ها يا بازرگانان خارجى با لباس اروپايى در انظار ظاهر مىشوند و آزادانه به شيوهء اروپايى پذيرايى مىكنند . مواردى هست كه مردى دو زن قانونى دارد ، يكى ايرانى و ديگرى اروپايى . زن اروپايى براى همراهى در بيرون و معاشرت است ، هرچند كه او را كدبانو و خانه‌دار معرفى مىكنند . اما به زن ايرانى رخصت و فرصت كار و معاشرت در بيرون را نمىدهند ، و زندگى او در خانه خلاصه مىشود . تيمورتاش وزير مقتدر سابق دربار ، كه به تازگى در زندان درگذشت . نمونهء رجال به واقع مستبد بود . زن دومش از ارامنهء روس بود زن بيرون و اهل مجلس و مهمانى و معاشرت با ديپلماتهاى خارجى . ايران متجدّد همانند ژاپن و چين ، امروز مسير تازه‌اى را دنبال مىكند ، چنان كه در ورزش يا فرهنگ و هنر از باختر زمين تاثير مىپذيرد . مىشود گفت كه تقريبا همهء دخترهاى خانواده‌هاى بالاتر از متوسط ايران ، هميشه با جامهء اروپايى مىگردند . جوانان بيشمارى را مىبينيم كه تا شب دير به پايكوبى سرگرمند . در جامعهء قديم ايران ميان جوامع ارمنى و روسى اصل بالاتر از طبقهء متوسط زندگى و معاشرت نزديك به شيوهء غربى بود . اما به تازگى ميان ايرانيان خالص ( مسلمان ) رسم و راه اروپايى رونق گرفته است . شاه ايران در صحبت دوستانه ( غيررسمى ) به من گفت كه علت پيشرفت ژاپن اين است كه چيزهاى خوبى را كه دارد از دست نمىدهد و چيزهاى خوبى را هم كه در اروپا و امريكا مىيابد يكسره مىپذيرد ، و ايرانيان هم بايد از ژاپن سرمشق بگيرند ، و او مردم را در اين سو رهبرى كرده است . شمار و وضع دخترها كه به مدرسه مىروند كم‌وبيش به همان نسبت دخترهاى