است ساخته شد ، و پايتخت بزرگ كشور « پرشيس » ، طرزى كه يونانىها نام پارس يا ايران را مىخواندند ، بود . در حدود سال سيصدوسى پيش از ميلاد اينجا به دست سپاه عظيم مقدونى كه اسكندر همراه آورد ، ويران شد ، همچنانكه شوش و تخت جمشيد . ويرانهء بازمانده از پاسارگاد اكنون نزديك كردشول ، ده كوچكى بر كنار راه شيراز به اصفهان ، افتاده ، و از هواپيما به خوبى پيداست . در پرواز ميان اصفهان و بوشهر ، هواپيما معمولا از فراز اين ويرانه‌ها مىگذرد . بالاى تپه‌اى نه‌چندان بلند تيغه‌ايست كه آن را « تخت سليمان » مىگويند . اندازهء آن حدود 90 متر مربع و از سنگ بزرگ سفيد تراشيده شده است . بر اين تخته‌سنگ نقش كورش كبير به صورت برجسته كنده و نوشته شده است : « من هخامنشىام ، كورش ، شاه شاهان . » اما چون گذرندگانى كه در اين دو هزار سال ازينجا ديدن كرده‌اند به اين نقش و كتيبه دست زده‌اند ، بيشتر آن ساييده شده و اكنون فقط نيمرخ چپ كورش و بخشى از تنش كه بال دارد و جامهء حاشيه‌دارش اندكى پيداست . اين سنگ‌نقش از نمونهء آشور است ، و سه تاج به الگوى مصر در آن تصوير شده است . از آثار باستانى معروفتر از اين ، آرامگاه كورش است . ستون‌هاى گردى كه پيرامون اين آرامگاه استوار شده بود ، اكنون از ميان رفته و فقط پايه‌هاى آن مانده است . اين آرامگاه روى هفت چينهء بزرگ سنگ سفيد آهكى بنياد شده است ، و فكر مىكنم كه نماى يونانى دارد . ورودى اين آرامگاه باريك است ، و درون آن - كه از دوده سياه شده - تهى است ، و بر ديوارهايش حروف عربى كه بعدها نقش كرده‌اند ديده مىشود . اينجا آرامگاه كورش كبير است كه دوهزاروچهارصد سال پيش امپراتورى عظيم هخامنشى را بنيان نهاد . هنگامى كه اسكندر ( جهانگشاى ) بزرگ ، تخت جمشيد را ويران ساخت ، يكصد و بيست هزار پول طلا و گنج و جواهر بىشمار به دست آورد ، چندانكه به گفتهء

--> - پارسيان ] نام قديم شهر مرغاب در فارس . ( معين ، اعلام )