كارستن نيبور ( مترجم : پرويز رجبى )
87
سفرنامه كارستن نيبور ( فارسى )
دشنهء آنها مختلف است . دشنهء آنهايى كه لباس بلند دارند ، زير كمر ، روى شكم قرار دارد و آنهايى كه لباس كوتاه دارند ، دشنهء خود را روى كمر ، از پشتشان آويزان كردهاند و آن را به رانشان بستهاند . كفشهاى آنها هم در جزئيات متفاوت است . تشخيص اينكه منظور از اين پيكرهها چيست ، مشكل است . چون آنها مسلح هستند ، مىتوان حدس زد كه اين پيكرهها گارد نگهبان « 1 » را نشان مىدهند . آنها بدون شك افراد متشخصى هستند ، كه در خدمت حكمران اينجا بودهاند . حالا اين حكمران مىتواند دينى باشد يا دنيايى . چون از اين حكمرانان در همهجا به چشم مىخورد و در اينجا ظاهرا با همديگر روابط دوستانهاى دارند « 2 » . آنهايى كه لباس بلند و گشاد دارند ، احتمالا متشخصتر بودهاند ، چون لباسشان مثل لباس بزرگان است و در پيكركندههاى بعدى هميشه در جلو حركت مى - كنند « 3 » . آنها در درهاى ورودى هم نگهبانى را بهعهده دارند و نيزه به دست در كنار در ايستادهاند . در انتهاى رديف اين پيكركندهها محلى براى نقر يك سنگنبشته وجود دارد ، اما چيزى نوشته نشده است . در a / پنج هم حملهء شير
--> ( 1 ) . اين پيكركندهها در دو صف سى و دو نفرى بزرگان و نجباى پارسى و مادى هستند ، كه بهطور يك در ميان قرار گرفتهاند . در اينجا هم پارسىها مقدم بر مادىها هستند ، يعنى جلوى هرمادى يك پارسى قرار دارد . ( 2 ) . جالب توجه است كه اريشف . اشميت پس از تقريبا 170 سال در تختجمشيد ، ص 83 ، مىنويسد : « تغيير شايان توجه از وضع رسمى ساير نقوش ، در اينجا كيفيت ايستادن اغلب بزرگان و نجبا است ، كه بعضى به عقب برگشته و با نفر بعدى مشغول صحبت هستند . بعضى دست يكديگر را گرفته يا دست روى شانهء نفر پهلوى خود گذاشتهاند و همهء اين حالات حاكى از محيط دوستانه و رفاقت است . » ( 3 ) . گمان نيبور درست است ، چون پيكرههايى كه لباس گشاد بر تن دارند ، پارسىها هستند و بهطورىكه قبلا اشاره شد ، در همهء آثار هخامنشيان پارسىها برتر از مادىها هستند و در برشمردن ملتهاى تابع شاهنشاهى ، مادىها پس از پارسىها قرار دارند .