كارستن نيبور ( مترجم : پرويز رجبى )
84
سفرنامه كارستن نيبور ( فارسى )
حوض از يك سنگ يكپارچه است « 1 » . شايد در اينجا يك برآمدگى در صخره وجود داشته است و معمار آن را تراشيده است و به اين ترتيب اين حوض بهوجود آمده است . از اينجا به طرف جنوب كه مىرويم به رديف ستونهاى باشكوه E و D و C و B / پنج برمىخوريم ، كه سطحشان هشت پا بلندتر از سطح قسمتهايى است ، كه قبلا شرح داديم « 2 » . به تالارى كه از اين ستونها تشكيل شده است ، پلكانهايى منتهى مىشوند ، كه در نقشه نشان داده شدهاند . هركدام از دو پلكان b / پنج 30 پله دارند « 3 » . به اين ترتيب ارتفاع هرپله بيشتر از سه اينچ نيست . قسمتى از پيشتاك يا جانپناه اين پلكان ريخته است . بههرحال در اين پلهها ، باقيماندهء پيكركندههايى با نيزه و سپر ديده مىشود . از اين پيكركندهها در اين
--> ( 1 ) . اين حوض با بناى دروازه و ساير ابنيهء تختجمشيد در يك امتداد و جهت قرار دارد قسمت غربى داخل اين حوض 20 / 1 متر گودى دارد . گودترين نقطهء اين حوض ، در قسمت شرقى 46 سانتيمتر است و به شكل دو پلهء باريك ، كه به سكوى كوچكى منتهى مىگردد ، تراشيده شده است . كف زمين مجاور اين حوض بهطور يقين روشن نشده است ، ولى گمان مىرود ، كه محل متصل به اين حوض ، بلندتر از كف تالار دروازه بوده است . چون لبهء بالاى حوض به ميزان 94 / 1 متر از كف تالار دروازه بالاتر است . احتمالا اين حوض را با دست پر مىكردهاند ( تختجمشيد ، ص 69 / لوحهء B / 12 ) . ( 2 ) . منظور تالار آپادانا است ، كه بزرگترين و عالىترين و باشكوهترين بناى تختجمشيد است ، كه هرضلعش 5 / 60 متر طول دارد . ساختمان آپادانا به استناد دو لوح زر و دو لوح سيم ، كه به سه زبان فارسى باستان و ايلامى و بابلى نوشته شدهاند ، به فرمان داريوش شروع شد و در زمان پسر و جانشينش خشايارشا به پايان رسيد . از سنگنبشتههاى كاخ آپادانا برمىآيد ، كه ساختمان اين بنا در حدود سى سال يا بيشتر طول كشيده است ( تختجمشيد ، ص 39 و 41 و 70 به بعد / لوحههاى 15 تا 61 ) . ( 3 ) . منظور دو پلكان عظيم ايوان شمالى آپادانا است . تعداد پلههاى هرپلكان بر خلاف گزارش نيبور 31 پله است . احتمالا در زمان نيبور يكى از پلهها در زير خاك بوده است .