كوچك جنگى در اختيار دارد . در شكل يك ، موقعيت بوشهر و حواليش نشان داده شده است . البته اين نقشه را من نكشيده‌ام ، بلكه نقشهء كوچك شده‌اى است از نقشه‌اى كه يك انگليسى آن را كشيده است . شهر شكل مثلثى را دارد ، كه دو ضلعش دريا است . ضلع سوم اين مثلث ديوار بسيار بدى با چند برج دارد و چون در اين‌جا هم با توفانى بزرگ ، زمين تا حدى زير آب مىرود ، مىتوان گفت ، كه اين شهر گاهى در خشكى قرار دارد و گاهى در يك جزيره . بوشهر در 28 درجه و 59 دقيقه عرض جغرافيايى قرار دارد . در اين‌جا جزر و مد ، به خاطر وجود جزايرى در نزديكى و به خاطر وجود برآمدگىهاى شن ، نظم چندانى ندارد . مىگويند ، آب در نه ساعت بالا مىآيد و در سه ساعت دوباره پايين مىرود . تابستانها آب در روز بيشتر از شب بالا مىآيد ، اما در زمستان برعكس . تفاوت ارتفاع آب ، بين حد اكثر و حد اقل ، خيلى به‌ندرت بيشتر از شش پا است . من در خصوص بالا و پايين رفتن آب ، جز روز دهم فوريه ، وقتىكه آب شروع به پايين رفتن مىكرد ، نتوانستم تجربهء ديگرى داشته باشم . در اين منطقه زمستانها باران به اندازهء كافى مىبارد . در طول اقامت كوتاه من در اين شهر ، روزهاى چهارم و پنجم و ششم فوريه 1765 ، هوا همواره شرجى و خيلى بارانى بود و روز هفتم رعد و برق شديدى همراه تگرگ داشتيم . كوههايى كه در فاصلهء هفت يا هشت ميلى ديده مىشدند ، كاملا پوشيده از برف بودند . پيش از آشفتگىهاى داخلى ايران ، هميشه نماينده‌اى از بمبئى ، در اصفهان به‌سر مىبرد و در كرمان و بندر عباس ، كه در آن موقع مهمترين بندر ايران بود ، بازرگانان انگليسى مشغول بازرگانى بودند . در همهء اين شهرها ، بازرگانانى از شركت‌هاى بازرگانى هلندى و فرانسوى هم وجود داشتند . حالا فرانسويها به كلى ايران را ترك كرده‌اند و از انگليس‌ها فقط يك بازرگان در بوشهر به‌سر