ظاهرا از پيشتنهء دو حيوان ، كه پشت به هم داده‌اند تشكيل شده است . در اطراف اين دو ستون ايستاده قطعه ستونهاى زيادى به صورت پراكنده ديده مىشوند و چند ستونپايه هنوز در جاى خود قرار دارند . در ديوار بنايى در كنار اين ستونها ، با سنگى روبه‌رو شدم به عرض و طول نه پا و كلفتى چهار پا . همهء اينها از سنگ مرمر سياهرنگ سختى ساخته شده‌اند . اين همان سنگ مرمرى است ، كه در تخت - جمشيد از آن استفاده شده است . در اين‌جا ، در پاى كوه هنوز پى ديوارهاى بناهايى به چشم مىخورد و در جايى سنگهاى بزرگى روى هم قرار گرفته‌اند ، كه احتمالا باقيماندهء يك دروازه هستند « 1 » . خرابه‌هاى كاخ همايى در منطقه‌اى حاصلخيز ، در ميان كوههاى بلند و ساحل جنوبى يك رودخانهء كوچك قرار دارند . ايرانيها اين رود را بلوار مى - نامند . اين رودخانه در پنج كيلومترى اين‌جا ، به كفهء بزرگى مىرسد ، كه تخت‌جمشيد در آن قرار دارد . بايد بدون ترديد در ميان دو كاخ [ تخت‌جمشيد و كاخ همايى ] و مخصوصا در جايى كه بلوار به كفهء بزرگ مىرسد ، محل شهر استخر را جستجو كرد . در اين‌جا آب رودخانه وسيلهء نهرهاى زيادى به مزارع اطراف هدايت مىشود . شهر استخر ، مانند كاخهاى تخت‌جمشيد ، به يك بار ويران نشده است ، بلكه هنوز در زمان خلفا مقر حكومت حكام خلفا بوده است . تحت اين شرايط - چون استخر در نزديكى كوهستان و در منطقه‌اى حاصلخيز قرار دارد ، با گذشت زمان به مرور سطحش بالا آمده است . چون مردم اين شهر كم‌كم سليقهء خوب خود را در هنر معمارى از دست داده‌اند و كاخهاى باشكوه نياكان خود را براى ساختن خانه‌هاى بىارزش ويران كرده‌اند ، از اين‌كه از بناهاى

--> ( 1 ) . خرابه‌هايى كه نيبور در اين‌جا از آنها ياد مىكند امروز هم به چشم مىخورند ، اما هنوز دربارهء اين خرابه‌ها اظهارنظرى قطعى نشده است .