به‌صورت ميسيونهاى مذهبى - به ايران باز كرد و بعد نوبت به كاشفان ، سوداگران ، سفيران و سياستمداران رسيد . . . . گذشته از آثار سياحان اسلامى مانند ابن خردادبه ، استخرى ، ابن حوقل ، مقدسى ، ناصر خسرو ، ادريسى ، ياقوت حموى و غيره ، كه هركدام به سهم خود اثرى بسيار پرارزش دارند و ما براى پرداختن به جغرافيايى تاريخى ايران از هيچ‌كدام از آنها بىنياز نيستيم ، هركدام از سياحان غيراسلامى هم در روشن شدن گوشه‌هاى تاريك جغرافياى تاريخى و تاريخ ايران سهم جداگانه‌اى دارند . اولين آلمانى ، كه به ايران سفر كرد ، هانز شيلتبرگر بود . شيلتبرگر در پانزده سالگى - در سال 1394 - به ايران آمد و سى و پنج سال بعد - در پنجاه سالگى - به وطنش باوارياى آلمان بازگشت . پس از شيلتبرگر تا كارستن نيبور - مؤلف ما - دهها آلمانى ديگر از ايران ديدن كردند و آنها كه سواد نوشتن داشتند ، هركدام به ميدان ديد خود ، سياحتنامه‌اى از خود به يادگار گذاشتند . اما شايد هيچ‌كدام از اين سياحان ، مانند نيبور ، خودآگاهانه - دست‌كم به گستردگى كار نيبور - دست به يك سياحت كاوشگرانه نزده باشند . ديتمار هنتسه ، كه در سال 1963 يك بار ديگر به شيوهء فوتومكانيك سفرنامهء نيبور را در اتريش چاپ كرده است ، در شناساندن نيبور ديباچهء جامعى دارد ، كه پس از ديباچهء ما براى كتاب حاضر ، به نام سهم كارستن نيبور در شناسايى شرق مىآيد . سفر كارستن نيبور به ايران از دو نظر حائز اهميت فراوان است : نخست اين‌كه او تنها اروپايى بود ، كه در زمان كريم خان زند از ايران ديدن كرد و دوم به اين خاطر ، كه او گذشته از گزارشهاى گوناگون