نمونه ، اگر دماسنج گرماى اتاق را در 95 يا 96 درجه [ حدود 35 درجه سانتيگراد ] نشان بدهد ، تب و گرمايى كه حس مىكنيم چنان است كه در ژاپن در گرمايى بيش از 100 درجه [ 8 ، 37 درجه سانتيگراد ] باشيم . پيشترها يك انگليسى به نام ريچ Mr . Rich كه در مأموريت رسمى چند سال در بغداد زير حكومت عثمانى اقامت داشته ، و در حدود ماه‌هاى ژوئن و ژوئيه [ خرداد و تير ] به بندر بوشهر آمده بوده ، نامه‌اى به دوستش نوشته كه چون گوياى وضع حقيقى هواى اينجاست بخشى از آن را در زير نقل مىكند : « در اقامتم در بغداد هم گرمايى چنين سخت و سوزان تجربه نكرده بودم . به راستى احساس كردم كه اين گرما چنان است كه در آن نمىتوان نفس كشيد . درجه گرماسنج در نيم‌روز به نزديك 95 [ 2 / 32 سانتيگراد ] رسيد ، و شب هم كه آمد باز از 91 [ 8 / 32 سانتيگراد ] پايين‌تر نرفت . با اين وضع پيداست كه نمىتوان آرام گرفت و خوابيد . بادى كه در بغداد مىوزد ، گرماى آن و بوى بد گوگردى كه دارد باز بسى قابل تحمل‌تر از گرماى سوزان اينجاست . چنين تب گرمايى را كه گويى تن را با مته سوراخ مىكند تاكنون تجربه نكرده بودم . در اين هوا مانند كسى هستم كه تنش سراسر زخم و تاول است . فكر كردم كه ناآرامى و بدحالىام بيشتر براى هواى مرطوب است . همراهانم را كه نگاه مىكنم مانند شبح مىنمايند و به راستى حال نزارى دارند ، تا جايى را كه يكى از همراهان هيأت با لحن اعتراض‌آميز به من گفت : آقا ، مگر خواسته‌ايد مرا در آتش بيندازيد ؟ . . . » تجربه شخصى صورت ديگر نمودار درجه گرما و سرما است كه از هنگام رسيدنم به بوشهر و در طول سفرمان در خاك ايران تا روز عازم شدن از تهران پايتخت اين كشور ، به مدت شش ماه ، در هر نيمروز و در سايه اندازه گرفته‌ام . اما اگر در اين صورت اختلاف درجه حرارت هوا [ در دو يا چند روز پياپى ] زياد نشان مىدهد براى اين است كه از جايى به جاى ديگر رفته‌ايم [ و آب و هوا هم به تناسب تغيير كرده است ] . براى دانستن درجهء گرماى هوا در آفتاب مىتوان به رقمى كه در اين صورت [ كه درجه حرارت هوا در سايه است ] نشان داده‌ام ، حدود 20 درجه افزود . « 1 » از صورت يادشده كه درجه گرماى نواحىاى است كه در سفرمان از آن‌جا گذشتيم ،

--> ( 1 ) . يادآور مىشود كه در اين سفر با خود حرارت‌سنج بردم كه حرارت هوا را تا 128 درجه فارنهايت [ - 3 ، 53 درجه سانتيگراد ] نشان مىداد ، اما گاهى حرارت هوا بيش از اين بود ، پس در اين موارد ارقام را از روى تصور و تخمين نوشتم .