پشت كوه افتاده و بالاى شيب و ستيغ‌ها رفته‌رفته بيشتر مىشود . بر اين سنگ و صخره‌ها هيچ درختى نيست و همه‌جا ستيغ سرخ است و دره‌هاى بس عميق و تودرتو . بيشتر كوه‌هاى ايران از سرحد شمال غرب به جنوب شرق كشيده است ؛ و از مسير جنوب غرب در طول ساحل خليج فارس امتداد دارد ، و در شمال ، بالاتر از بوشهر و بندر عباس ، سر به آسمان مىكشد . ارتفاع يكى از اين بلندىها به 14 تا 15 هزارپا مىرسد . البرز و دماوند يك رشته از كوه‌ها كه به شمال ايران مىرسد در طول كرانهء جنوبى درياى خزر كشيده است و از شمال تهران مىگذرد و به شرق مىرود . اين كوه البرز نام دارد . دنبالهء آن از سرحد تركستان مىگذرد و به افغانستان مىرسد . بالاى كوه دماوند در شمال شرق تهران كه 18600 پا ارتفاع دارد ؛ در چهار فصل سال از برف پوشيده و بر فراز ابرها سركشيده است . منظرهء آن ، كوه فوجى در ژاپن را به ياد مىآورد . پهنه‌اى كه از ميان خاك ايران تا حد جنوب شرقى كشيده ، كوير پهناور نمك است . اين دشت تپه ماهور است ، و اين تپه‌سارها به جزاير بىحاصلى مىماند كه اثرى از حيات در آن نيست . [ كناره ] اين كوير فقط دو شهر پرجمعيت دارد كه كرمان و يزد است . فلات ايران بخش غرب و شمال ايران اگرچه جلگه‌هاى پهناور دارد ، اما همه فلات بلند با 2 يا 3 هزارپا ارتفاع از سطح درياست ، و دشت‌هايى كه سلسله كوه‌ها را از هم جدا مىكند . از اين نمونه ، از ميان جاهايى كه ديدم ، شهر شيراز ، كرسىنشين فارس ، با 4750 پا ارتفاع از سطح دريا و اصفهان [ پايتخت قديم ] با 4700 پا ، و تهران ، پايتخت قاجار ، با 4200 پا ارتفاع است . اين اراضى با اين‌كه جلگه‌اى و هموار است ، اما مانند كشور ديگر [ ژاپن يا اروپا چنان‌كه ژاپنيان مىشناسند ] پست نيست [ و مرتفع است ] . از اين‌رو است كه اين سرزمين بيشتر باير و برهنه و بىدرخت است و بر دشت خشك ريگ و سنگى آن فقط خار بيابان كه بوتهء آن همچون توپى بزرگ به بلندى يك يا دو پا مىنمايد ، مىرويد . كوه‌هاى خشك كوه‌ها در اين سرزمين بيشتر از سنگ و صخره قهوه‌اى رنگ و ريگ و خاك آهكى تشكيل شده كه مرتفع و شيبدار است و بر صخره‌هاى تند آن هيچ درخت و سبزه‌اى نمىرويد ، يا