رودس نيز در طرف چپ ما به فاصلهء بيست ميل انگليسى است كه از دور پيدا است . از جزيرهء رودس كه گذشتى درياى مدءترنين ، بحر سفيد و آق‌دنيز گفته مىشود . اگرچه بعضى از بغاز گلىپولى كه بيرون آمدى درياى ارچ‌پيگلو را هم كه يونانيان « اىجين » مىگفته‌اند مدءترنين مىشمارند . مدءترنين لفظ لاتين است . مدء به معنى وسط است و ترنين به معنى اراضى . چون اين دريا در وسط اراضى واقع شده است از آن‌جهت او را مدءترنين - مديترانه - مىگفته‌اند . من در نصاب انگليسى گفته‌ام : « مدءترنين چيست بحر سفيد * كَسپيَن سى ، عبارت از خزر است » بحر سفيد به محيط از بوغاز جبل الطارق كه در نقشه‌ها جبر التار مىنويسند راه دارد . تمام اطراف او را اروپا و آسيا و آفريقا است . در اين زمان‌ها از ايستمس ميان آفريقا و آسيا كمپانى فرانسه كنل كنده ، بحر سفيد را به بحر احمر متصل كرده‌اند . درياى سفيد و درياى سياه جزرومد ندارند . رودس به زبان يونانى به معنى بهشت است . چون اين جزيره مشحون از اشجار مركبات است و خوش آب و هواست از آن‌جهت رودس مىگفته‌اند . اكنون خديو مصر آن‌جا عمارت ييلاقى دارد كه هرسال والدهء او و عشيرهء او به آن‌جا مىروند . وسط جزيره در عرض شمالى سى و شش درجه و پانزده دقيقهء استوا و در طول بيست و هشت درجهء گرينيچ واقع است . بيشتر عمق دريا در نزديك رودس هزار و هفتصد و پنجاه قلاج است . در اين خطى كه كشتى حركت مىكند بعضىجا عمق دريا هزار و دويست قلاج است . روز دوشنبه بيست و دوم شوال المكرم : حالت مردم به جهت انقلاب دريا خيلى پريشان بود . هيچ‌كس [ نمىتوانست ] كه نماز را ايستاده بخواند و يا غذايى بخورد . همگى بيهوش و مدهوش افتاده بودند . عصرى به هزار زحمت به سطحهء كشتى رفتيم . كپيتان اظهار شكر كرد كه : « دريا سلامت است . در ماه « مى » نيز كه ماه دوم بهار است اين‌طور هوا ديده نشده است . اگر انقلاب دريا به طورى مىشد كه موج از بالاى سطحه مىريخت من چقدر خجالت از شما مىكشيدم . » باوجود آن‌كه عصرى باد نمىوزيد و هوا سلامت بود و حركت دريا به ارتفاع و انخفاض بود . كپيتان مىگفت : « حالت اين دريا همين‌طور است . » خيلى هيبت و وحشت داشت . كشتى دو حركت مىكرد ، يكى خط مستقيم كه به زور واپور مىرفت و يكى ارتفاع و انخفاض كه آب ، بالا مىبرد و پايين مىآورد . هرچه بود امروز به قول عثمانى بد روزگار داشتيم كه آن‌ها باد مخالف را روزگار مىگويند ، نعم ما قيل . « روزى داريم روزگارى * همرنگ دو زلف مشك فام است » انشاء الله فضل الهى فريادرس خواهد بود و بالخير و العافيه به زيارت بيت الحرام و ؟ ؟ ؟ آستان ملايك پاسبان حضرت خير الانام عليه الصلاة و السلام فايز شويم ، به حق محمد و آله