در نزديكى اسلامبول حاجى محسن خان معين الملك وزير مختار و ايلچى مخصوص دولت عليه ايران به كشتى آمده ما را به سفارتخانهء عليه آورد . عصرى جناب حاجى كامل پاشا كه از هشتاد سال زيادتر دارد و دوبار به صدارت دولت عثمانى نايل شده است به ديدن معين الملك آمده بود . آمدن مرا شنيد پيغام فرستاد : « نعم الاتفاق بود كه من پس از مدتى از خانه دربيايم و به سفارت بيايم ، امروز سركار هم تشريف آورده باشيد ، اگر اذن مىدهيد به خدمت برسم . » تشريف آوردند . خيلى آدم كاملى است . مشاراليه داماد مرحوم محمد على پاشا شوهر زينت خانم است . اولاد ندارد و دولت فراوان دارد . احوال « اللهقلى ميرزاى ايلخانى » سابق را پرسيد ، گفتم : « از مرحمت ملوكانه خيلى به او خوش مىگذرد . سفرا حضرا ملازم ركاب است . » پس از رفتن مشاراليه ، « آرتين افندى » كه ارمنى اديان است و مستشار وزارت خارجه - كه موقتا قايمقام وزير خارجه است كه تا راشد پاشا از وينه برسد - از جانب خود و از جانب محمود پاشا صدر اعظم به احوال‌پرسى آمده بود كه : « صدر اعظم بيست روز است بسترى است از آن جهت از خدمت رسيدن سركار معذور است . » من هم آن‌چه لازمهء مهربانى است كرده پس از نيم ساعت رفتند . روز شنبه سيزدهم شهر شوال المكرم : جناب شريف عبد المطلب كه از سادات حسنى است به ديدن آمد . خيلى مرد جليل القدر است ، قريب به هشتاد سال دارد . خيلى از ملاقات او محظوظ شدم . بعد از آن مسيواونو مترجم اول سفارت دولت روس از جانب سفير كبير به تبريك آمده بود . سعيد افندى مستشار صدارت مخصوصا از جانب جناب محمود پاشا صدر اعظم آمده بود . عصرى ، به تماشاى مسجد اياصوفيه رفتم ، الحق بناى رزين و متينى است . بناى اين كليسا در مائه سادسه بعد از عيسى عليه السلام است . در زمان جستى نين اول است كه در سنه چهارصد و هشتاد و سه بعد از ولادت حضرت عيسى متولد و در سنه پانصد و بيست و هفت بر تخت سلطنت جلوس و در سنه پانصد و شصت و پنج مسيحى وفات يافته است . انحراف محراب قبله براى آن است كه كليسا بوده و محراب را ثانيا براى نماز ساخته‌اند . طول مسجد دويست و شصت و نه فوت ، عرض مسجد دويست و چهل و دو فوت ، ستون‌هاى بزرگ تحتانى يك‌پارچه چهل و هشت عدد كه دوازده [ عدد ] آن سنگ سماق است . ستون‌هاى كوچك فوقانى كه از سنگ مرمر است سى و شش عدد . ستون‌هاى كوچك مرمر كه در خروجىهاى مسجد واقع است هفده عدد . ستون‌هاى چهارطاقى كوچك ميان مسجد چهارده عدد . سقاخانه از سنگ مرمر منبت يكپارچه در ميان مسجد دو عدد . ابواب نفس جامع نه [ باب ] و رواق جامع ده باب . اشكال ملائك‌هاى زير گنبد چهار شكل است كه صورت چهار ملك مقرب است و صورتشان درست معلوم نيست . الواح بزرگ كه به خط طلا اسماء مفصله در آن مرقوم است