حسين بن عبد الله سرابى

شرح حال 19

سفرنامه فرخ خان امين الدوله ( مخزن الوقايع ) ( فارسى )

مذاكرات را بتفصيل مينويسد و نمونه‌اى روشن از طرز كار فرخ خان درين مأموريت مهم و شايستگى و دقت يك نمايندهء سياسى است . طبق اين مكتوب كه بعد از 22 ربيع الاول تحرير شده است معلوم مىشود كه انگليسها از همان ابتداى امر مذاكرهء صلح را موكول به تخليهء هرات كرده بودند و دولت روس و فرانسه علنا جانب انگليس را ميگرفته‌اند و آنها هم تخليهء هرات را تأييد ميكرده‌اند . عثمانى نيز درين ميان به همين راه ميرفته است . سفير انگليس آنقدر به قدرت خودشان مطمئن بوده است كه راضى بملاقات با فرخ خان نميشده است . 2 - عريضه‌هاى شكوائى و دستخطهاى التفات‌آميز چند عريضهء شكايت از فرخ خان و دستخطهاى التفات‌آميز شاه در ميان اين اسناد ديده شد كه بطور واضح حكايت از سعايت بدخواهان و رقباى فرخ خان مىكند . معلوم مىشود كه او فوق العاده محسود اقران و امثال خود بوده است ، خواه در دوران محمد شاه كه فرخ خان سمت مهمى نداشته ، خواه در ايام مأموريت مهم سياسى فرنگ و خواه در دورانى كه در دربار ناصر الدين شاه با لقب امين الدولگى مصدر امور و مورد شور شاه بوده است . تعدادى ازين عريضه‌ها ناظرست بر دلسردى فرخ خان از فيصله نيافتن قضيه هرات و بلاتكليف ماندن او در فرنگ يا اسلامبول ، مخصوصا از طرف صدراعظم . تصوير 8 - عريضه‌اى است از فرخ خان به محمد شاه ، و از آن برميآيد كه نسبت خيانتهاى عمده و خوردن مال ديوان به دو داده بوده‌اند . تصوير 9 و 10 - دستخط مستقلى است از شاه در دو صفحه ، ممهور به مهر پادشاهى خطاب به امين الملك در زمانى كه نامبرده در استانبول بوده است و اتباع عثمانى مشكلاتى براى سرحدات ايران ايجاد كرده بوده‌اند . شاه در انتها به زبان خودمانى