حسين بن عبد الله سرابى

شرح حال 13

سفرنامه فرخ خان امين الدوله ( مخزن الوقايع ) ( فارسى )

مهمترين آنها را در اينجا ميآوريم : تيمچهء معروف امين الدوله در جنب چهارسوى بازار كاشان كه در حدود 1277 قمرى بدستور وى ساخته شد و از آثار هنرى بسيار ممتاز است كه وصف آن در كتابهاى خارجى و ايرانى آمده است « 1 » . بازار جديد كاشان كه در همان سنوات بدستور او ساخته شد و تا احداث خيابانى كه فعلا از ميدان شهردارى به ميدان فيض ميرود برپا بود . اين بازار يك چهارسوى بسيار ديدنى و تاريخى داشت كه بدبختانه به كلى ويران گشت « 2 » . خانهء شخصى وى در كاشان كه پس از مراجعت از اروپا بنا شد و داراى سه طبقه و اطاقهاى بسيارى بود . اين خانه كه بعدا مقرّ حكّام كاشان گرديد معروف به ديوانخانه بود و بدبختانه در سنوات اخير خراب گرديد و بجاى آن تأسيساتى از وزارت بهدارى بنا شد . در طهران در محلهء چاله‌ميدان امين الدوله مسجد و مدرسهء بزرگى بنا نمود « 3 » كه در دورهء سلطنت اعليحضرت رضا شاه فقيد به وزارت معارف اهداء شد و فعلا دبيرستانى در آنجا ساخته شده است ( خيابان سيروس ) . در محلهء كوچهء غريبان طهران هم كه خانه‌هاى شخصى امين الدوله و بستگانش در آنجا بود مسجد و آب‌انبارى بنا نمود كه تا امروز باقى است .

--> ( 1 ) - « مرآت القاسان » ص 426 و مادام Dieulafoy ( « ايران ، كلده و شوش » ، پاريس ، 1887 ) ص 196 و 197 . ( 2 ) - شرحى از آن در « تاريخ كاشان » اثر آقاى حسن نراقى يافت مىشود ( زير چاپ ) . ( 3 ) - اعتماد السلطنه ، « المآثر و الآثار » تهران 1306 قمرى ص 87 .