حسين بن عبد الله سرابى

شرح حال 11

سفرنامه فرخ خان امين الدوله ( مخزن الوقايع ) ( فارسى )

پس از فوت امين الدوله ، لقب او به برادرش ميرزا هاشم خان رسيد « 1 » . محمد خان اقبال الدوله و غلامحسين خان صاحب‌اختيار پسران ميرزا هاشم خان بودند « 2 » . اقدامات سياسى در طى اين شرح حال و با استفاده از فرمانها و دستخطهاى محمد شاه و ناصر الدين شاه معلوم گرديد كه فرّخ خان اقدامات بسيار مفيد و قاطعى در حل مسائل داخلى و خارجى به عمل آورده است . علاوه‌بر مهارتى كه وى در امور داخلى داشت در سياست خارجى نيز در اثر مذاكرات با رجال سياسى مقيم طهران و بعدا با مردان نامى خارجى در اروپا زبردستى تامى يافته بود . پس از مراجعت به طهران نيز ناصر الدين شاه اغلب در مسائل سياست خارجى با او مشورت ميكرد و بسيارى از كارهاى مربوط به سفارتخانه‌هاى خارجى را به او ميسپرد تا به وزير خارجهء رسمى كه ميرزا سعيد خان مؤتمن الملك بود . اسناد و دستخطهاى بيشمارى كه اكنون موجود است مؤيّد اين امر مىباشد . ما من باب مثال چند نكته‌اى را در اين زمينه ذكر ميكنيم : هنگام حركت « رالينسن » Rawlinson وزيرمختار انگليس « 3 » از طهران در بهار 1276 ( 1860 ) فرّخ خان مذاكرات عمده را با او انجام ميدهد « 4 » .

--> ( 1 ) - مرآت البلدان ج 3 ص 140 . ( 2 ) - شرح حال پسران فرخ خان و برادرش و برادرزاده‌هايش در تعليقات « مرآت القاسان » آمده است . ( 3 ) - H . C . Rawlinson ( 1810 - 1895 ) سركرده ، شرق‌شناس و مرد سياسى انگليسى كه از 1833 تا 1839 مأموريت نظامى در ايران داشت و در 1859 و 60 وزيرمختار در تهران بود . ( 4 ) - در تاريخ روابط سياسى ايران و انگليس از محمود محمود ( چاپ 2 ج 2 ص 60 ببعد ) شرح اين مذاكرات از روى منابع انگليسى بتفصيل آمده است .