ناصر الدين شاه قاجار
مقدمه 10
سفرنامه عراق عجم ( فارسى )
كلّ مساحت ايران را دارا بوده است . نقشهء ضميمه با مقياس 000 / 000 / 10 : ( يك ده ميليونيم ) ترسيم محمّد رضاى مهندس از كتاب جغرافيا تأليف محمّد صفى خان « 1 » برداشته شده وسعت ايالات عراق عجم را نسبت به ديگر ايالات ايران و همچنين حدود جغرافيائى آن را مشخّص ميدارد و بواسطهء همين وسعت منطقه بوده است كه در زمان قاجار « هيچ وقت عراق عجم به يك نفر والى سپرده نشده و حكومت هر شهر مستقيما از طرف اولياى دولت معيّن ميگرديده است » « 2 » بر اين اساس مبادرت به چاپ نقشهء مذكور نمود تا علاقمندان خود بدين مقايسه اهتمام ورزند . گوشههائى از تاريخ معاصر : ناصر الدّين شاه كه در اوايل سلطنت و جوانى تحت تأثير سودجويان و عاملين كينهتوز امر به كشتن ميرزا تقى خان اميركبير داده بود بعدها از اين عمل خود سخت پشيمان گرديد زيرا در سال 1309 قمرى در سفر عراق عجم پس از رسيدن به سلطانآباد در چهاردهم شوّال همان سال به ده « هزاوه » زادگاه ميرزا تقى خان رفته سراغ اقوام امير را ميگيرد . ده هزاوه تا سلطانآباد حدود 15 كيلومتر فاصله دارد و در شمال غربى آن واقع شده است ، منطقهء هزاوه كوهستانى ، درّه درّهاى سردسيرى با چشمهسارها و باغات فراوان و آبادترين
--> ( 1 ) - محمّد صفى خان كتاب جغرافيا ، چاپ دوم ، 1322 قمرى ، تهران ، جيبى ، صفحهء بين 89 و 90 . ( 2 ) - عبد الغفّار نجم الدّوله ، كفاية الجغرافى جديد چاپ 1319 قمرى ، تهران قطع جيبى ، صفحهء 87 .