گندم و جو ، و نانوايان معلوم شده بود كه گندم به قدر كفايت به دست نمىآيد از آغاز فصل درو و خرمن‌كوبى به احتكار و انبار كردن گندم پرداختند تا هنگامى كه جنس در دسترس مردم نماند ، و قحطى چهرهء كريه و شومش را نشان داد به چند برابر قيمت بفروشند . آشفتگى كلى وضع كشور ، و سوء ادارهء اعضاى حكومت ، و توجه آنان به منافع شخصى نيز مزيد بر علت و گرانى روز افزون بود . در اين دوره نه كسى توجه به قانون داشت و نه خلافكاران بيم به دل راه مىدادند . مؤاخذه و مجازات متروك مانده بود ، مأموران دولت انجام وظيفه نمىكردند و از قصور خود وحشت نداشتند . محتسب كه مسؤول قيمت‌گذارى ارزاق عمومى بود از فروشندگان آن كالاها رشوه مىگرفت و قيمت اجناس را به دلخواه آنان معين مىكرد . از اين رو بهاى همه چيزها سه ربع گران‌تر از زمان پادشاهى شاه فقيد شده بود . بنا به رسم محتسب در ايران موظّف است نرخ اجناس را طبق ضوابطى معلوم ، معين كند ، و فروشندگانى را كه گران‌تر بفروشند جريمه و تنبيه كند . رشوت‌ستانى و خطاپوشى محتسب قيمت بسيارى از اجناس را دو يا حتى سه برابر كرده بود . فرياد و فغان مردمان از گران شدن كالاهاى مورد نياز عامه تا كاخ پادشاه نيز طنين افكند و به گوش وى رسيد . از شوريدگى وضع پايتخت و زندگى سخت و تلخ مردم ناراحت و نگران شد و براى رفع دشواريها زمام اختيار پايتخت را به على قلى خان سردار كل قشون سپرد . وى در روزهاى اول انتصاب خود با عامه به جوانمردى و مردمى و انصاف رفتار كرد ، نه رشوت گرفت و نه بر گنهكاران بخشيد . از اين رو محتكران و گران‌فروشان به وحشت افتادند . و روزى به يكى از بازرگانان معتبر ارزاق عمومى پيغام فرستاد كه بايد فلان روز دويست كيسه گندم به ميدان عمومى برد و به قيمت سال گذشته به مردم بفروشد . سوداگر گندم به گمان اين كه سردار سر آن دارد به دستاويز اين فرمان هديه يا رشوه‌اى بگيرد براى معاف شدن از اجراى اين دستور دويست تومان معادل هزار پيستول براى وى فرستاد . سردار از نيّت و كار تاجر سخت به خشم آمد ، وى را احضار كرد ، و چون به حضور رسيد به تندى و تلخى بر او برآشفت و گفت : اى سگ روسياه پليد ، تو مىخواهى با اين رشوه جان مردم را از گرانى نان به لبشان برسانى . اين گناه عظيم را بر تو نمىبخشم و به مكافات گمان بدى كه دربارهء من برده‌اى و بيچارگى و درماندگى مردمان شهرى بزرگ را در برابر مطامع پست خود امرى حقير