ژان شاردن ( مترجم : اقبال يغمايى )

1529

سفرنامه شاردن ( فارسى )

به اين نام موسوم شده است . طول اين باغ يك ميل ، عرضش نيز همچندان ، و از دوازده طبقهء پايين‌ترش شش يا هفت پا اختلاف دارد ، و از راه خاكريزهايى كه بالا رفتن يا فرود آمدن از آنها بسيار آسان است مىتوان به طبقات بالا يا پايين رفت و آمد كرد . اين باغ بزرگ و زيبا پانزده خيابان دارد كه دوازده‌تاى آنها به شمار طبقات باغ عرضى است . همهء آنها به هم راه دارند ، و در هر چهار به چهار آنها يك جوى آب روان است . سه خيابان طولى باغ از زير طاقهاى آجرى كشيده شده تا آنها را قطع نكند . سه خيابان مذكور از يك طرف باغ به طرف مقابل امتداد يافته ، و در خيابان وسط جويى به گودى هشت شست و به عرض سه پا ساخته و با سنگ مفروش شده و در هر ده گام فواره‌اى در آن جوى نصب شده كه آب را تا ارتفاع نسبتا زيادى به بالا مىجهاند . پايين هر يك از طبقات ، آن‌جا كه آبشارهاى جوى واقع است و شيب ملايم دارد حوضى به قطر ده پا ساخته شده ، و در بالا حوض بزرگ‌ترى است كه گوديش بيش از يك تواز « 1 » است و چند فواره در ميان و اطراف آنست . اين حوضها به شكلهاى گوناگون : گرد ، چهارگوش و چند پهلو ساخته شده‌اند . حوض طبقه سوم دوازده ضلعى است ، و دورش سيصد پاست . نزديك هر حوض ، در جناح آن دو كلاه فرنگى مرتفع ساخته شده كه ديوارهايش زركارى و با لاجورد نگارين شده است ، و از جهت سبك بنا همانند ساختمانهائيست كه پيش از اين به شرح آنها پرداخته‌ام . ميان ششمين طبقه باغ كلاه فرنگى سه طبقه‌اى ساخته شده كه خيابان را قطع مىكند ، و چندان بزرگ و وسيع است كه دويست نفر مىتوانند به راحتى در آن بنشينند . يك كلاه فرنگى نيز نزديك در ورودى باغ ، و كلاه فرنگى ديگرى در انتهاى باغ ساخته شده ، و اين دو از نظر سبك معمارى كاملا مشابه يكديگرند . در بهاران كه هنگام شكفتن گلها و نواخوانى بلبلان ، و وزيدن نسيم جان‌پرور است ، خاصه وقتى كه آب در نهرهاى باغ روان است و فواره‌ها به گرد خود آب مىافشانند ديدن اين باغ بزرگ و زيبا خرمى و شكفتگى و جاذبهء خاص دارد ، و نظاره‌گرى به پرندگان زيبا و مستانه‌اى كه در قفسهاى واقع در ميان شاخ و برگ درختان نغمه‌گرى مىكنند جان را تازه مىدارد .

--> ( 1 ) تواز Toise واحد طول فرانسويان در زمان قديم كه معادل 949 / 1 متر بوده است .