ژان شاردن ( مترجم : اقبال يغمايى )

1518

سفرنامه شاردن ( فارسى )

همين كوچه گرمابه‌اى به نام حمام كربلايى عنايت . وى مردى تيزهوش ، حاضر - جواب ، بذله گو و دلقك شاه عباس بزرگ بوده است . از آن‌جا راه به كوچه صباغان ادامه مىيابد ، و به گرمابه ملا شمس ، و حمام جوجى مىرسد . از آن پس كوچهء يهوديان در دشت است كه خانهء يكى از كشتى گيران معروف در آن‌جاست . اين كشتى گير چندان به زور و آوازهء خود مىنازيد كه شبها وارد خانهء مردم مىشد . به فرمان شاه عباس دوم او را گرفتند و شكمش را پاره كردند . ديگر كوچه‌هاى مهم اين محله كوچه سنگتراشان حلقه‌هاى سنگ مرمر است . اين حلقه‌ها را كمان كشها به شست خود مىكنند تا بيشتر و بهتر كمان را بكشند . ديگر كوچهء حمام وزير ، و كوچه جمالوست كه مزار يكى از مقدسان گمنام در آن است ، و ديگر كوچهء شمس زمين عالم است كه به نام داراترين افراد اين محله مىباشد . خانه و مسجد مفتى در اين كوچه است . مفتى در ايران قاضى القضات مسلمانان مىباشد ، اما در عثمانى مقام و مرتبتى بالاتر دارد . خانهء مير عسس يا ميرشب و زندانش در همين كوچه است . مسؤوليّت حفاظت شهر به هنگام شب ، و نيز رسيدگى به حوادث شبانه با اوست . بيرون از اين كوچه ، در طرف چپ كوچه آقا جمالو واقع است . در اين كوچه مدرسهء بزرگى است كه سردر آن با دو منارهء بلند تزيين يافته ، همچنين كاخى زيبا به نام زمان براهى كه از جمله بزرگ‌ترين كاخهاى شهر مىباشد در اين كوچه واقع است . مىگويند خوشگل‌ترين و فريباترين و هوس‌انگيزترين روسپيان در اين كوچه سكونت دارند . از محله وسيع دردشت فقط دو قسمت باقى مانده كه بايد به شرح آنها بپردازم . آن قسمت اين محله كه بر سر راه دروازهء دردشت به دروازهء عباسى است جوباره نام دارد ، و نام بخش ديگر بولاغى است . كوچه‌هاى مهّم قسمت اول يكى كوچهء شور است كه گرمابه‌اى به همين نام در آنست ، و ديگر كوچه چهل دختران ، كوچه جاويد ، كوچه شيشه‌گران ، كوچه شيخ بهاء الدين محمد مؤلف جامع عباسى كه مختصر فقه و شرايع دين مىباشد ، و قصر او نيز در همين كوچه است ؛ و در همين كوچه دو حمام نيز هست كه گرمابهء بزرگ‌تر حمام شيخ نام دارد . از آن پس كوچهء آقا شير على است كه در آن يك گرمابه ، يك مسجد و يك كاروانسرا به همين نام است . و مدرسهء ديگرى نيز به نام وزير موقوفات كه مراد از آن دارايى و مستغلات امور