خرجيشان موجب بدگمانى گرديد ، و يكى از كمانداران سركلانتر مأمور شد در نهان به تحقيق اين امر بپردازد . چنان روى نمود كه روزى وى كسى را ديد دسته خنجرى را كه بيست هزار اكو قيمت داشت و زير پيراهن خود مخفى كرده بود به يك نفر جواهر فروش هندى به هشت هزار اكو فروخت . مرد مظنون را گرفتند و چندان شكنجه كردند كه به سرقت اعتراف ، و همدستانش را معرفى كرد . همه را دستگير ساختند ، و همهء نفايس سرقت شده را پيدا كردند ؛ و شاه در اين پيشامد سود بسيار برد زيرا هم نفايس مسروقه را باز يافت و هم خريداران آنها را جريمه كرد . شاه عباس دو تن از سارقان را به حبس ابد محكوم ، و در قندهار به زندان كرد . اما دزد سوم را چون حامى متنفذى نداشت پس از پانزده ماه سرگردانى شكم پاره كردند . اكنون به شرح قسمتهاى شايان توجهى كه حدّ فاصل ميان دروازهء دردشت و درون شهر مىباشد مىپردازم . نخستين بناى در خور يادآورى بازار عربها و مدرسه‌اى به همين نام است ، و به دنبال آن بازار و كاروانسراى بواناتيان است كه مركز فروخت ميوه‌هاى خشك و بهترين آب ميوه‌ها مانند آب ليمو و آب انار مىباشد ، و از آن‌جا به بعد حسينيّه كه يكى از معروف‌ترين بناهاى اصفهان است ساختمان قابل توجهى وجود ندارد . مسجد عتيق در اين كوى واقع است . اين مسجد پيش از آن‌كه شاه عباس بزرگ مسجد شاه را بنا نهد ، بزرگ‌ترين مساجد اصفهان بود . مسلمانان كهن‌ترين و بزرگ‌ترين مساجد هر شهر را مسجد جامع مىنامند . مسجد عتيق يا جامع اصفهان بزرگ‌ترين مساجد ايران است و در زمينى به مساحت چهار آرپان Arpen بنا شده و مربع شكل است . يك گنبد بزرگ و دو گنبد كوچك دارد كه هر كدام در يك گوشهء مسجد است . گنبدها مانند تنور ، پست و پهن مىباشند و مجموعا بر چهل ستون تكيه دارند . قسمت پايين بنا تا ارتفاع هشت پا از صفحات سنگهاى زيباى سماق كه با رگه‌هاى مرمرين منقش و مزين است پوشيده شده ، و اين سنگها همانهاست كه شاه عباس به هنگام بناى مسجد شاه بر اين خيال بود كه از جا برگيرد و در ساختن مسجد شاه به كار برد ، و من بدين نكته پيش از اين اشاره كرده‌ام . بالاتر از سنگهاى سماق موصوف ، سراسر سطح بيرون و درون بنا با كاشيهاى مينايى رنگ درخشان و باطراوتى پوشيده شده و بر حاشيهء ديوارها و گيلوييها آياتى از قرآن كريم و كلمات قصار امامان كتيبه شده است . و مضمون بعض آنها چنين است :