ژان شاردن ( مترجم : اقبال يغمايى )
950
سفرنامه شاردن ( فارسى )
معانى را به روشنى و گويايى و گيرايى هر چه تمامتر بيان كند ، به سخن ديگر بسيارى از واژههاى زبان عربى آن جاذبه و نيروى جادويى دارند كه مىتوانند بيانگر و مبلّغ لطيفترين معانى باشند . بديهى است برگرداندن اين كلمات سحرآسا از زبان عربى به زبانهاى ديگر اگر ناشدنى نباشد سخت دشوار است ، زيرا توضيح هر يك اين كلمات يا عبارات مستلزم وقوف كامل بر معانى ظريف آنها مىباشد . همچنين پژوهندگان بر اين باورند كه در زمان حاضر بيشتر نكات دقيق و باريك اين زبان از ميان رفته ، و غناى آنها را بايد از ميان آثار گران قدر متقدمان جستجو كرد . دو زبان عربى و عبرى بىهيچ گمان از يك ريشهاند زيرا از حيث جملات به هم شباهت كلى دارند . افزون بر اين برخى كلماتشان شبيه يكديگر است . اين همانندى چندان است كه برخى از زبان شناسان و پژوهندگان مغرب زمين بر اين باورند كه يا زبان عربى از عبرى هستى يافته و يا عبرى از عربى پديد آمده است ؛ و من بر اين اعتقادم چون حضرت ابراهيم در سرزمين تازيان پا به دنيا نهاده به زبان عربى متكلّم بوده است . امّا اين نظريّه قطعى نيست و تنها متكّى به اشاراتى است كه در سفر تكوين تورات آمده است . پژوهشگران مغرب زمين بر اين قولند كه عبر ( Heber ) يا بستگان وى واضع زبان عربى مىباشند ، امّا مؤلفان و نويسندگان اسلام معتقدند كه قدمت زبان عربى بيش از آنست كه دانايان مغرب زمين گفتهاند . اين زبان و هنر كتابت آن را آدم ابو البشر از حضرت پروردگار آموخته و به آدميان تعليم داده است . امّا مسلمانان بر اين اعتقادند كه خطّ آنان زاييدهء انديشهء بشرى است و ربطى به تعليم خدا ندارد . از آن كه در طىّ قرون و اعصار ، هم از نظر رسم و تركيب ، و هم از نظر نظم و آرايش حروف تغيير زياد يافته تا به كمال امروز رسيده است . خطّ قديم تازيان به مناسبت اجتماع گروهى از دانشمندان عرب ، مقارن عصر حضرت مسيح در كوفه ، كوفى ناميده مىشده و آن خط به صورتى بس نازيبا و بدنما بود . سيصد سال پس از پيغمبر اسلام ابن مطاع ( Ebn Motah ) يكى از دانشمندان مسلمان خط تازهاى اختراع كرد كه پس از مدّتى دانشمند ديگرى به نام ابن بويه ( Ebn Bouueh ) آن را تهذيب و آراسته گردانيد ، و درستى آنچه گفتم از ديدن و توجّه كردن به كتابت پوست دباغى شدهاى كه به اعتقاد صاحب نظران قريب هزار سال از عمر آن مىگذرد ، و من آن را با خود آوردهام ، و به گروهى از دوستان پژوهنده