امّا اهتمام طالب علمان يا دانش طلبان بر اينست كه كاملا در هيأت دانش پژوهان آراسته و مهذب جلوه كنند ، آرام طبع ، ملايم رفتار ، كم گوى و ساده پوش و گزيده باشند . آنان به آيين وارستگان و آزادگان رفتار مىكنند ؛ از بند تعلقات دنيوى آزادند ، پوشاكشان ساده و سپيد است ، و كم ديده مىشود كه جامهء رنگين يا ابريشمين و زربفت بر تن بيارايند . ايرانيان تنها كسانى را حكيم و دانشمند مىشمارند كه بر همه علوم احاطت تمام داشته باشند ؛ به سخن ديگر بر جملهء معارف مسلّط باشند ، و اگر كسى فقط در يك رشته تخصص كامل داشته باشد وى را در شمار دانشمندان نمىآورند زيرا ايرانيان بر اين اعتقادند كه همهء علوم به نوعى با يكدگر بستگى و پيوستگى دارند به همين جهت طالب علمان بر خود لازم و فرض مىشمارند كه در همهء رشته‌هاى علوم بينا و صاحب نظر شوند ؛ و دور نيست يكى از عوامل مؤثرى كه مانع مىشود ايرانيان همانند اروپاييان در يكى از رشته‌هاى علمى به كمال دانش برسند همين طرز تفكّر نادرست آنهاست . ايرانيان در مطالعات و تحقيقات علمى آنچه را با مبانى عقلى و منطقى و استدلال منطبق نباشد طرد و نفى مىكنند ، و آن را نوعى حماقت و سفاهت مىشمارند ، و بر اين اعتقادند كه شك و ترديد مقدمه و راه گشاى وصول به جهان دانش است ؛ و آن كه براى راه يافتن و پيوستن به حقايق در صدد آزمايش برنيايد ، هرگز به كشف چيزى توفيق نمىيابد . و آن كه رازى و نكته‌اى كشف نكند كور است و كور مىماند . امّا در پذيرفتن مسائل مربوط به اصول دين چندان سختگير و دير باور نمىباشند ، و بسيارى از احكام مذهبى را تعبدا مىپذيرند . آنان گر چه با كشفيات جديد علمى اروپاييان آشنا نشده‌اند امّا در بسيارى از علوم همانند ما به مرحلهء كمال پيوسته‌اند ، و مسأله عدم آشنايى آنان به كشفيات جديد اروپا چندان كه در نظر ما نقص و سنگين مىنمايد بزرگ نيست ، از آن كه بسيارى از آراء و نظريه‌هاى علمى در خيال ما تازه و نو ظهور جلوه مىكند ، و حال آن كه اين نظريه‌ها و مسايل در كتابها و آثار ايرانى و تازى به ابهام و اشاره تشريح شده است . ايرانيان همانند ما اروپاييان تحصيلات خود را با آموختن دستور زبان يا صرف و نحو آغاز مىكنند ، سپس مخصوصا اگر دوران تازه جوانى را پشت سر نهاده باشند به تحصيل الهيات مىپردازند ، از آن پس به آموختن فلسفه و رياضيات رو