شاهانى كه دانه‌هاى آن شفاف و به روشنى زر مىماند در قزوين به دست مىآيد . اين نوع انگور را كشمش مىكنند ، و به سراسر ايران مىبرند . شرابى كه از اين نوع انگور مىسازند مردافگن‌ترين و قوىترين و خوش‌مزه‌ترين شرابهاى گيتى است . انگور شاهانى از شاخه‌هاى جوان رز به دست مىآيد . اين تاكها تمام مدت تابستان بىآنكه از آب بهره يابند ، در برابر تابش گرماى شديد خورشيد مقاومت مىكنند . باغداران پس از اين كه كار چيدن انگورها را به پايان بردند گوسفندان خود را براى خوردن برگ رزان رها مىكنند ، آن‌گاه شاخه‌هاى كهنه و درشت آنها را جدا مىسازند ، و شاخه‌هاى جوان را كه حدّاكثر طولشان از سه‌پا بيشتر نيست به جا مىگذارند . موهاى قزوين همه زمينى است ، و باغداران براى آنها آلاچيق درست نمىكنند ، و پايه و ستون بر پا نمىدارند . در اين شهر پسته نيز خوب به بار مىنشيند . در تابستان روزها گرم و شبها معتدل و گاهى سرد مىشود . اين تغيير بر اثر وجود كوهى بلند در سمت شمال است . طول جغرافيايى قزوين هشتاد و پنج دقيقه و عرض جغرافياييش سى و شش درجه و سى و پنج دقيقه مىباشد . آن دسته از محققان مغرب زمين كه دربارهء شهرهاى ايران مطالبى نوشته‌اند آورده‌اند كه قزوين همان آرساسى ) Arsacie ( مىباشد كه پيش از تسلط يافتن پارتها بر آن ، به نام بانيش اروپ ) Europe ( ناميده مىشده ، و آن‌گاه كه پارتها بر آن مسلّط شده‌اند به اسم سردودمان آنها ارساسى نام گرفته ، يونانيان آن را راژا ) Ragea ( مىگفتند ، و در كتابهاى مقدس به نام راژس‌مدى ) Rages de Medie ( ياد شده است . بعضى نيز بر اين اعتقادند كه قزوين همان شهر است كه استرابن ، كاسپيرا ) Caspira ( خوانده است . مورخان ايرانى آن را شهرى قديمى نمىدانند . چنان كه در يكى از آثار بيرونى آمده كه اين شهر را شاپور اول پسر اردشير بابكان بنا نهاده و آن را به نام خود شاپور ناميده است ، و مصنفان يونان آن را ساپورس ) Sapores ( خوانده‌اند . امام ابو القاسم در تاريخ خود آورده كه شهر شاپور در مكانى ديگر سه فرسخ بالاتر از قزوين و در جانب مغرب آن در محلى كه دو رود شاهرود و ابهر رود به هم مىپيوندند واقع بوده است . و من از زبان بعضى ايرانيان كه قولشان محل وثوق است شنيده‌ام كه در آن محل آثار ويرانه‌هاى كهن وجود داشته ، و اغلب مؤلفان بر اين باورند كه دو آبادى سارچه ) Sartche ( كه در آن نزديكى مىباشند ، در زمان اردشير بابكان ساخته شده‌اند . حمد الله ) Ambd alla ( مورخ ايرانى در كتاب خود آورده كه قزوين