رضا قلى ميرزا نايب الاياله
33
سفرنامه رضا قلى ميرزا نايب الاياله ( نوه فتحعلى شاه ) ( فارسى )
و ديهيم فرماندهى و قسمت دارائى را محول به او داشته ، بيشتر باعث اعتقاد شاه درباره آن مرشد گمراه گشته به مضمون هذا من بركة - البرامكه ، اين عطيه را نيز از انفاس كثير الانجاس مولانا دانسته ولى از خوف قائممقام نميتوانست كه ارادت خود را نسبت به وى ظاهر سازد و دست بوسيش در خفيه دست بهم ميداد و زبانش را در ثنا خوانى پنهانى ميگشاد . عاقبت وفور ارادت و كثرت نياز ، شاه را بر آن داشته كه در حق مولانا خدمتى شود . مستوفيان را روزى امر فرمودند كه رقم سيصد تومان وظيفه باسم جناب ميرزا از دفترخانه گذرد و رقم را نوشته به نظر قائممقام كه رسيد مهر رقم برداشته رقم را پاره كرده گفت با سيصد تومانى كه بميرزا آقاسى ديوانه مىدهم ميتوان سى نفر سرباز گرفت كه مبلغى به كار نوكرى آيد . اين كيفيت كه بعرض شاه رسيد مزيد علت شده و ميرزا آقاسى نيز محرك گرديد ، فساد كار قائممقام را به زبان ارشاد و بيان ضلالت نهاد بعرض شاه رسانيد . عاقبت در ميان مريد و مراد مراتب قتل و استيصال دولت آن سيد نيكو بنياد قرار و استقرار يافت « 1 » .
--> ( 1 ) - به نظر اينجانب مسبب واقعى قتل قائممقام سياست خارجى بوده است كه از اوائل سلطنت فتحعلى شاه مبتنى بر تضعيف ايران بود . جنگهاى با روسيه و قتل گربايدف سفير روسيه ، مرگ نابهنگام عباس ميرزا ، قتل قائممقام ، بعدا از بين بردن اميركبير تماما توطئه خارجى بوده و بدست ابادىاى كه در دربار داشتهاند انجام گرفته ؛ اعقاب اين ايادى هنوز هم از خدماتى كه اسلافشان كردهاند برخوردارند . ف .