در بيان قتل قائم‌مقام و انجام كار آن نافرجام سابقا سمت ذكر يافت كه پس از اشتهار فوت خاقان خلدآشيان بواسطهء محمد رضا ميرزا شاهزاده در تبريز ، محمد شاه را چندان هوس سلطنت و اين امر خطير در ضمير نبود . عاقبت باصرار قائم‌مقام دعوى سلطنت فرموده مجملا اينكه قائم‌مقام در خفيه با او قرارداد كه از سخن او در هيچ امرى از امور بدر نرود و بدون اذن او حركتى ننمايد تا ديهم خسروى و اورنگ فرمان « 1 » به روى مسلم گردد . محمد شاه اين عهد را به پيمان مؤكد گردانيد و وثيقه در اين خصوص نوشته و قائم‌مقام بعد از اطمينان خاطر از نزد محمد شاه برخاسته به جهت عوام‌فريبى اهالى ايران خواست كه پاى دول خارجه را درين خصوص در ميان كشيده باشد . اين بود كه يكصد هزار تومان از ايلچيان روس و انگريز قرض كرده و به جهت رد تنخواه ايشان را همراه آورده خلق ايران كه شنيدند ايلچيان مذكور همراه مىباشند تصور كردند كه دولت روس و انگريز هردو حمايت محمد شاه خواهند كرد . بيشتر از اين حسن تدبير ، كار محمد شاه بالا گرفت و همچنين لشكر كشيدن از آذربايجان و حركت لشكر را از آن سامان همگى از جزئى و كلى قائم‌مقام باعث بوده محاسن تدبير را در هر امرى از امور بظهور ميرسانيد . و هركس از اعيان و بزرگان ايران كه خدمت محمد شاه آمدند تمام بكاغذ و نوشتهء قائم‌مقام بود .

--> ( 1 ) - كذا و در نسخهء مجلس فرمانروائى .