رضا قلى ميرزا نايب الاياله
17
سفرنامه رضا قلى ميرزا نايب الاياله ( نوه فتحعلى شاه ) ( فارسى )
در بيان آمدن شاهزادگان هر ولايت و گرفتارى ايشان بعد از استقرار محمد شاه بدار الخلافه و اطاعت شاهزادگان پاى تخت و امراء قاجاريه و تصرف خزاين و جواهر و اساس سلطنت كه در عرض شصت سال شاه مرحوم « 1 » و خاقان مغفور در مملكت ايران و انگلستان و هندوستان فراهم آورده بود با جواهرات سلسله سلاطين گوركانيه كه از شاهرخ شاه و نادر سلطان بازيافت شده بود هريك از شاهزادگان ناچار در اطاعت و انقياد گرديدند . اول محمد قلى ميرزاى ملك آراء كه از همه اسباط خاقان مغفور بحسب باطاعت آمدن ملك آراء طول عمر بزرگتر و بر همه مهتر بود و از جانب خاقانى بحكمرانى مملكت طبرستان و استراباد سرافراز ولى به علت ضعف بنيه و علل جثه هوس دارائى سلطنت نجسته و با وجود كبر سن و كثرت اولاد و احفاد و حصانت مملكت طبرستان و استراباد و بيست هزار نفر نوكر آبائى و اجداد ، گردن انقياد در پيش نهاده هواى خدمت كرده هرچند اهل آن مملكت و بزرگان آنولايت جمعيت و شورش كرده او را بخدمتگزارى و هواخواهى خود و صعوبت و حصانت مملكت مستظهر و اميدوار كردند مفيد نيفتاد . عاقبت به تحريك و ترغيب پسرش بديع الزمان ميرزاى صاحباختيار ابتداء ميرزا جعفر وزيرش را به خدمت فرستاده بعد خود و چند نفر از اولادش به
--> ( 1 ) - مقصود آقا محمد خان است ف .