رضا قلى ميرزا نايب الاياله
9
سفرنامه رضا قلى ميرزا نايب الاياله ( نوه فتحعلى شاه ) ( فارسى )
هردو از اهل آذربايجان بوده و از مادر محمد شاه نبودند و اهل آذربايجان بسبب ايليت ، بسيار بسيار راغب و مايل آن دو شاهزاده بودند و ميان آن دو برادر با محمد شاه چندان الفتى نبود . در اين وهله كه باردبيل آمد خسرو ميرزا كه حاكم اردبيل بود و در حسن و كمال و جوانى عديل نداشت و حسب الامر خاقان مغفور به پايتخت روس رفته و در فرنگستان هنرها بظهور رسانيده كه تصوير آن را در هر صفت بالفعل جماعت روسيه مثل تصوير پادشاه نقش مينمايند ، با برادر خود جهانگير ميرزا استقبال كرده و كمال خدمت را بظهور رسانيدند . محمد شاه بتحريك قائممقام خيال بر اين داشته از اينكه اهالى آذربايجان راغب بر اين شاهزادگان باشند و اينها را بعد از اين خيال كور كردن خسرو ميرزا و جهانگير ميرزا فسادى بهمرسد ، شبهنگام آن دو جوان بيچاره را احضار و بعد از ملاقات حكم نموده كه چشمهاى آن نور العين را بيرون آورده در قلعه اردبيل محبوس نمودند و به جهت حبّ دنيا قائممقام بعد از اينهمه مرحمتهاى نايب السلطنه مرحوم ، چنين ملامتى بزرگ را از خرد و بزرگ بر خود گذاشت و بعد از اين متوجه خمسه گرديد . شاهزاده خمسه فتح اللّه ميرزا گريز ، از خدمت نديده سر انقياد پيش آورد و پس از ورود به زنجان جميع اسباب و دواب فتح اللّه ميرزا را اطاعت فتح اللّه ميرزا و منوچهر خان گرجى مصلحت رفت كه ضبط شود و آن قليل اسباب به علت نبودن در زنجان مزيد بر اسباب سلطنت فرموده از زنجان متوجه قزوين شده ، نرسيده بقزوين منوچهر خان گرجى كه از جانب خاقان مرحوم به حكومت رشت و گيلان