فيگوئروآ ( مترجم : غلام رضا سميعى )
65
سفرنامه دن گارسيا دسيلوا فيگوئروآ ( سفير اسپانيا در دربار شاه عباس اول ) ( فارسى )
چه بسيار گرم است مانند ديگر بادها آدمى را سست نمىكند و از پا نمىافكند . اين باد داراى اين خصوصيت نيز هست كه آب آشاميدنى را كه در ظرف ريخته باشند خنك مىكند . گروهى معتقدند كه باد جنوبى هواى اطاقها را نيز خنك مىكند و حال آنكه نقصان درجهء حرارت جز در آب ظرفها محسوس نيست . گذشته از آنكه هنگام ورود سفير به هرمز گرماى هوا تازه آغاز شده بود ، وى در اين شهر با همان دشواريها مواجه شد كه مدتى مديد در گوآ متوقفش كرده بود . وزراى هرمز نيز در كار وى همان خست را بخرج دادند كه وزيران گوآ . بطورى كه ناچار شد سراسر تابستان را در جائى چنان ناراحت بگذراند . و چون توفيق يا عدم توفيق اين نوع سفارتها به نفوذ و اعتبار پادشاه فرستندهء سفير نزد شاه پذيرنده بستگى دارد ، سفير موقعيت خداوندگار خود ، شاه اسپانيا ، را نزد شاه ايران و اتباعش بسيار ضعيف بلكه كاملا خراب و نامساعد مىديد . سبب اين ضعف شكستى بود كه سه سال پيش پرتغاليها از ايرانيان خورده و بر اثر آن نه تنها دژ گومبرون واقع در ساحل ايران را از دست داده بودند بلكه همهء افرادشان از دم تيغ گذشته بود . در همين حمله جزيرهء قشم نيز كه اهالى هرمز هرروز آب آشاميدنى و بيشتر ترهبار و آذوقهء خود را از آن تأمين مىكنند ، از تصرف پرتغال بدر آمده بود . اين وقايع مىتوانست سفير را از ادامهء مأموريت بازدارد و ناگزير كند كه به امورى اساسىتر بپردازند . بخصوص كه دريافته بود كه شاه ايران ، غافل از نيكانديشى و آدابدانى شاه اسپانيا ، كه از كشورى دور براى جلب دوستى و اتحاد با وى سفيرى را به ايران روانه كرده بود ، عداوتى مسلم را زير ملاطفتى ظاهرى پنهان كرده است . چنان كه شاه اسپانيا نيز اگر از شكستى كه پس از عزيمت سفير بر پرتغاليها وارد شده بود آگاه مىبود بار ديگر و با تأكيد وى را به ادامهء اين مأموريت وانمىداشت . اقدامات ايران نيز موانعى در راه ادامهء مأموريت ايجاد كرده بود كه مىبايد سفير را از ادامهء سفر