فيگوئروآ ( مترجم : غلام رضا سميعى )
58
سفرنامه دن گارسيا دسيلوا فيگوئروآ ( سفير اسپانيا در دربار شاه عباس اول ) ( فارسى )
هنگام جزر بيش از دويست پا از زمين ساحل آن نمايان مىگردد و تا مسافت يكصد و پنجاه پا آب دريا به زحمت به زانو مىرسد . بطورى كه كشتيهاى بزرگ ناگزير در ششصد مترى و كشتيهاى جنگى كوچك در پانصد مترى خارج از لنگرگاه توقف مىكنند و اين موجب شده است كه خليج - بخصوص هنگامى كه باد شرقى طوفانى پديد آورد - جائى مساعد براى كشتيها نباشد و حتى كشتيهائى در آن به گل بنشينند و تازه اگر خشكيهاى مجاور شرق و شمالشرقى و جزيرهء قشم در شمال و شمالغربى سپر بلا نمىشدند و امواج دريا را در سواحل خود نمىشكستند خطر بسيار بزرگترى كشتيها را در اين خليج تهديد مىكرد . در سراسر لنگرگاه تا نوتردام دولسپرانس و از آنجا به بعد نيز در سراسر ساحل ، جزيره ، چوبهاى بسيارى با قطع كوچك اما سالم و كامل از آب بيرون مىآورند . اين چوبها كه بوسيلهء رودخانهها از كوه به دريا ريخته مىشوند از ساحل مقابل يعنى ساحل ايران مىآيند كه از اين لنگرگاه دو يا سه يا چهار فرسنگ فاصله دارد . آنچه مايهء شگفتى بسيار است آنكه چوبهائى كه رودخانهها در ديگر جزاير نزديك به خشكى يا جزاير بزرگ از حلقوم خود به دريا مىريزند - اعم از آنكه از آب گرفته شوند يا در ساحل بدست آيند - غالبا پوسيده و ناسالماند . در صورتى كه در اينجا همهء چوبها ، حتى نوع چوبهاى ساحلى را سالم از آب مىگيرند . درست است كه اين چوبها كوچك و همچون ريشهء درخت خميده و ناهموارند اما اثرى از پوسيدگى در آنها نيست و بسيار سالم و كاملند . به همين جهت برخى تصور مىكنند كه اين چوبها در زير آب مىرويند . و اين عقيدهاى است كه شايد همچون بسيارى حقايق ديگر كه آدمى از درك واقعيت آنها عاجز است خالى از منطق نباشد . همچنين زير آب سواحل اين جزيره نوعى سنگ بسيار سبك هست با خاصيت و به درشتى سنگ پا و شبيه آنچه از نواحى آتشفشانى بدست مىآيد . اين سنگ كاملا سفيد است و از جهت رنگ با سنگهاى ديگر از اين نوع كه بيشتر سياه يا خاكسترى هستند فرق دارد اما