فيگوئروآ ( مترجم : غلام رضا سميعى )
51
سفرنامه دن گارسيا دسيلوا فيگوئروآ ( سفير اسپانيا در دربار شاه عباس اول ) ( فارسى )
رودخانههاى ديگرى كه قسمت مشرق و شمالشرقى جزيره را مشروب مىكنند و آفتاب تابستان آنها را خشك و به تودهاى نمك تبديل مىكند ، كمتر به نمك آلوده است . اين خانه با اينكه درهم ريخته و ويرانه است از ثروتمندى صاحبانش حكايت مىكند و هنوز چند اتاقى از آن برجاست كه شاه هرمز ، در گرماى شديد تابستان در آنها منزل مىكند . در محلهء تورونباك نيز پانزده يا بيست خانهء كوچك هست كه نوعى دهكده يا روستا را تشكيل دادهاند . همهء اين خانهها از نى ساخته و با برگ خرما پوشيده شدهاند و چند خانوادهء بربر بسيار بينوا در آنها زندگى مىكنند . خانههاى ديگرى نيز نظير آنچه گفتيم در نقاط مختلف شهر ، بخصوص در نزديكى نوتردام دولسپرانس به چشم مىخورد . بسيارى از مردم نيز كه در شهر خانههاى خوب دارند ، فصل تابستان به خانههاى تنگ و ناجور تورونباك كوچ مىكنند ، اگرچه به خود و خانواده و بردگانشان كه به زحمت جائى زير سقف پيدا مىكنند بسيار سخت مىگذرد . آنان بدين گوشهگيرى تن مىدهند زيرا بر اثر تجربه يا سنتى بسيار قديمى دريافتهاند كه در گرماى شديد ، زندگى در هواى دشت سالمتر از زندگانى در هواى شهر است - بر خلاف مردم ديگر نواحى جهان كه در فصل تابستان دنبال سايه و جاى مسقف مىگردند و از هواى دشت هنگامى لذت مىبرند كه حرارت هوا بدانها زيانى نرساند . در اينجا خانوادهها هنگام ضرورت از سايهء درختهاى كوچك يا خيمهها يا اتاقكهاى حصيرى يا كلبههائى كه از شاخههاى درختان مىسازند استفاده مىكنند . اين اتاقكها را همواره طورى مىسازند كه باد هرچه هم گرم باشد از يك سوى آنها داخل و از سوى ديگر خارج شود . بربرها در محلهء چيرو كه غربىترين قسمت جزيره از طرف درياست ، چند خانه دارند اما اين خانهها نيز بدقواره و ناجور و از حيث ساختمان با ديگران مشابهند . علاوه بر اينها ، خانههاى كوچك ديگرى هست كه به روحانيان آگوستنى نوتردام