فيگوئروآ ( مترجم : غلام رضا سميعى )
315
سفرنامه دن گارسيا دسيلوا فيگوئروآ ( سفير اسپانيا در دربار شاه عباس اول ) ( فارسى )
كشور است انجام مىگيرد . ما بايد پيش از هر موضوع ديگر از دين ارمنيهائى كه در اين نواحى بسر مىبرند سخن مىگفتيم زيرا در حقيقت دين جوهر اصلى و اساس امورى است كه مسيحيان بدان مىبالند . اما چون تشريفات قربانى در ايران رسمى كهنتر است سخن از ارامنه و كيش آنها را بدينجا موكول كرديم . ارمنيها جشن تولد عيساى مسيح را بر اساس استخراج تقويم قديم و بدون افزايش ده روز كبيسه برپا مىكنند بطورى كه اين جشن آنها بر وفق تقويم ما با سوم ژانويه مصادف مىگردد . از اين گذشته ، اينان برحسب عادت و سنت ، تشريفات آب مقدس را كه در كليساى لاتن روز شنبهء عيد پاك هنگام عصر انجام مىگردد ، در همان روز جشن تولد مجرا مىدارند و در همان حال جشن تعميد عيساى مسيح را نيز به سنت سنژان برپا مىكنند . در اين روز همهء كسانى كه مليتشان ارمنى است ، از ساكنان كاروانسراها گرفته تا كسانى كه در محلات شهر اصفهان منزل دارند و همچنين مهاجرنشينان ايروان و شهرك بزرگ جلفا كه در آن سوى زاينده رود واقع است ، به محل جشن كه مقر بطريق يا رئيس روحانيان مسيحى اصفهان محسوب مىگردد مىآيند . ارامنهء اصفهان بوسيلهء روحانيان خود از سفير و روحانيان همراه وى خواهش كردند كه بدانها افتخار دهند و در مراسم تبرك آب و اجراء اوراد مذهبى و ديگر تشريفات شركت كنند . اگرچه هوا بسيار سرد بود و براى شركت در اين تشريفات مىبايد هنگام طلوع آفتاب در محل حاضر شويم . سفير تصميم گرفت كه به هر تقدير در اين جشن مذهبى شركت كند . وى مىدانست كه شاه عباس از ارتباط اتباع مسيحيش با فرستادگان پادشاهان اروپا ، ولو در مسائل معنوى ، خشنود نيست كما اينكه از شركت وى در اين تشريفات نيز راضى نخواهد بود زيرا تصور مىكند كه اينگونه ارتباطات ولو بسيار كم و بىاهميت باشد ، از تكريم و تعظيمى كه مسيحيان مىبايد نسبت به وى معمول دارند مىكاهد . با اين حال سفير صبح خيلى زود با روحانيان و بقيهء وابستگان از خانه بيرون آمد و پس از نزديك شدن به محل تشريفات