فيگوئروآ ( مترجم : غلام رضا سميعى )
245
سفرنامه دن گارسيا دسيلوا فيگوئروآ ( سفير اسپانيا در دربار شاه عباس اول ) ( فارسى )
اروپائيان است كه بيشتر اوقات صاحبان اين حيوانات آنها را با سخنان تحريكآميز به جنگهاى خشمآگين وامىدارند ، چنان كه گوئى حيوانات مفهوم سخنان تحريكآميز صاحبان خود را كاملا مىفهمند و درك مىكنند . در همهء ايالات بزرگ هندوستان كه پادشاهان پيل نگاه مىدارند تا در نبرد از آن استفاده كنند يكى از بزرگترين تفريحات آنها به جنگ انداختن پيلان با يكديگر است . غالبا براى خريدن جسورترين پيلها مبالغ گزاف مىپردازند . در جنگ پيلان نيز تمهيدات و سخنانى كه مربيان براى تحريك آنان به كار مىبرند بسيار مؤثر مىافتد . هوش اين حيوان با ديگر حيوانات قابل قياس نيست و چنان قوى است كه نمىتوان آن را به كلى فاقد قوهء عاقله دانست . اما غريزهء جنگجوئى و مبارزطلبى تنها منحصر به گاو و سگ و پيل كه حيواناتى مغرور و جسورند نيست بلكه در حيوانات رام و دستآموز و اهلى كه با حوصلهء زياد بارهاى سنگين را حمل و نقل مىكنند نيز وجود دارد ، چنان كه در همهء كشورهاى مشرقزمين ، شتران را نيز در روزهاى معين و جايگاههائى كه بدين منظور ترتيب مىدهند به جنگ وامىدارند و چنان كه مىدانيم گذشته از چارپايان بجنگ انداختن پرندگان از جمله خروس و كبك و بلدرچين نيز در روزگاران گذشته امرى معمول بوده است و مردم آن روزگاران در تعليم اين گونه پرندگان براى همينگونه مقاصد دقتى تمام به عمل مىآوردهاند . با اينكه بجنگ انداختن پرندگان در همهء ايالات كشور پادشاهى ايران و همچنين در سراسر كشور عثمانى رايج است باز هم اين بازيها و مسابقات در هند ، و بخصوص در شهر گوآ ، از هر جاى ديگر آسيا رايجتر است . تا آنجا كه در اين نواحى خانههائى مخصوص همين بازيها ساختهاند . در روزهاى عيد ، گروهى از مردم ، اعم از مسيحى و مسلمان يا كافر ، همراه خروسهاى تربيتشدهء خويش ، در حياط بزرگ اين خانهها گرد مىآيند و پرندگان را بجنگ مىاندازند . در اين مسابقات بين تماشاگران از يكسو و صاحبان خروسها از سوى ديگر شرطبنديهائى با مبالغ گزاف به عمل