بدين شهرك نام پايتخت ارمنستان بزرگ را داده‌اند كه بعد از آن‌كه كاملا بوسيلهء شاه عباس خراب شد ساكنان ثروتمند آن را بدين مكان انتقال دادند . با اين‌كه اكثريت ارامنهء اين شهرك زندگانى خوبى ندارند معدودى بسيار ثروتمندند و مىتوانند با داشتن مال و منال غم تبعيد را از ياد ببرند . در بخشهائى از اين دو مهاجرنشين كه مجاور رودخانه قرار گرفته‌اند ، خانه‌هاى بسيار بزرگ وجود دارد كه تعدادى از آنها را سكنهء ثروتمند شهر و بيشترشان را سلطانها يا وزراى معتبر يا ديگر نوكران شاه ، با مخارج گزاف ، براى خوش خدمتى و در حقيقت خشنودى وى ساخته‌اند . و بواقع هم اينجا از بهترين امكنه و زيباترين مناظر دنيا است . پيش از اين از دين گبرها سخن گفته‌ايم . ساكنان شهرك تبريزيان مانند ديگر ايرانيان صوفىاند و ساكنان جلفاى جديد كه زادگاهشان ارمنستان است مسيحى و ظاهرا از سنن و آدابى كه پاپ براى آنها معين كرده است پيروى مىكنند اما حقيقت اين است كه همهء آنها با لجاجتى عجيب مذهب خاص و قديمى خود را حفظ كرده‌اند و در ميان آنها بندرت كسانى را مىتوان يافت كه به پاپ احترام بگذارند و حتى او را بشناسند . با اين‌كه گاه‌گاه برخى از اسقفها يا كشيشان اين قوم ، خواه از جهت فقر و سرگردانى در اين كشور و آن كشور ، و خواه بر اثر ستمهاى غيرقابل تحمل عثمانيها و محنتهائى كه هم‌اكنون بر اثر جنگهاى مداوم ايران و عثمانى نصيب آنهاست راهى اروپا مىگردند و دم از اطاعت كليساى رم مىزنند وقتى از اصول دين سخن مىرود شناسائى كليساى رم را منكر شده جز از خليفه‌گرى خويش تبعيت نمىكنند و همواره سرسختانه تشريفات و آداب قديمى خويش را معمول مىدارند . با اين حال نه تنها برخى از اهالى جلفاى جديد از كليساى رم پيروى مىكنند ، در ارمنستان بزرگ نيز در جائى نزديك شهر ايروان كه بطلميوس آن را يروا ناميده و سابقا نيز مانند امروز پايتخت ارمنستان بوده است ، و بخصوص در ناحيه‌اى مركب از دوازده