فيگوئروآ ( مترجم : غلام رضا سميعى )
213
سفرنامه دن گارسيا دسيلوا فيگوئروآ ( سفير اسپانيا در دربار شاه عباس اول ) ( فارسى )
همچنين باغ و حرمسراى شاه را مىتوان ديد . در هريك از دو طرف اين تالار هشت اطاق هست هريك به مساحت دوازده تا سيزده پاى مربع با همان تزئينات و نقاشيها و تذهيبها كه در خود تالار به كار رفته . در هر اطاق يك بخارى ديوارى كوچك در پهناى ديوار تعبيه گرديده است . هر اطاق پنجرهاى دارد با كركرهاى . اين تالار بخصوص براى زنان سوگلى شاه ساخته شده است كه اجازه دارند از اين پنجرهها تفريحات سرگرمكنندهاى را كه در اعياد از طرف دربار در ميدان ترتيب داده مىشود تماشا كنند . خيلى جلوتر ، و تقريبا در وسط باغ ، حرمسرا يا اندرون شاه واقع شده است كه ورودش براى همگان ، جز شخص شاه و خواجهسرايان - كه طبق عادت بسيار مألوف در سراسر آسيا با شدت و دقت هرچه تمامتر از زنان حراست مىكنند - ممنوع است . در اين حرمسرا تعداد زيادى زن از هر مليتى هست . و اين رقم از چند سال بدين طرف كه شاه ايالات گرجستان و سرزمين چركسها را تصرف كرده است با زنهاى گرجى و چركسى كه از آن نواحى آورده بسيار افزون گرديده است . ديوار دور باغ و حرمسرا بسيار طويل و عظيم است زيرا همهء باغها و تاكستانهاى منضم بدانها را نيز دربر مىگيرد . بزرگى قصر اصفهان را از مقايسهء آن با كاخ شيراز مىتوان حدس زد گرچه ، قصر شاهى شيراز بسبب تنفرى كه شاهان صفوى از اين شهر دارند مدتهاست باير و غيرمسكون افتاده است . بناى مسجد هنوز تمام نشده اما از آنچه هماكنون مشهود است مىتوان حدس زد كه بنائى بسيار زيبا و مجلل خواهد بود . سردر يا رواق ورودى آنكه گنبدى بسيار بلند دارد تماما مذهب و با بهترين كاشيكاريها تزئين گرديده است . مسجد همهء قسمت انتهائى ميدان را دربر مىگيرد و كارگرانى در آن لاينقطع به بريدن و صاف كردن قطعات مرمر از رنگهاى مختلف مشغولند . بر اين سنگها و كاشيها نقشهائى نادر تعبيه كردهاند كه تاكنون شبيه آنها در سراسر مشرقزمين ديده نشده است . كاروانسرائى ، كه همانطور كه گفتيم