فيگوئروآ ( مترجم : غلام رضا سميعى )
171
سفرنامه دن گارسيا دسيلوا فيگوئروآ ( سفير اسپانيا در دربار شاه عباس اول ) ( فارسى )
كه نه تنها از جهت قدمت بلكه به جهت عظمت چشمگير و زيبائيش شايان توجه و تحسين بسيار است ديدن كند . بخصوص كه كسانى كه تا آن زمان از اين بنا ديدن كرده بودند دربارهء آن نظرهاى متفاوت ابراز داشته و بوجهى بسيار سطحى از آن سخن گفته بودند چنان كه مطلب قابل اطمينانى در نوشتههاى آنان ديده نمىشود . به اين ترتيب يكساعت بعد از ناهار ، با آن گروه از خدمه كه با وى آمده بودند ، از خانه خارج شديم . پس از آنكه يك ربع فرسنگ از شهر پيش رفتيم به پاى كوهى رسيديم كه اين بناى عظيم در كمشيبترين قسمت دامنهء آن ساخته شده است . در قسمتى از پايهء اين كوه ديوارى ضخيم از مرمر كشيده شده بود به ارتفاع دو نيزه كه سنگهاى آن چهارگوش بود با ابعادى شگفتانگيز . در قسمتهاى پيش آمدهء ديوار هيچگونه وسيلهء دفاع يا برجهاى بزرگ وجود نداشت . اما فاصله به فاصله ، يعنى در هر بيست پائى زاويهاى در ديوار تعبيه شده بود چنان كه همان پيشآمدگيها كه با قرينهسازى و به تناسبى بسيار تحسين - برانگيز ساخته شدهاند ، مىتوانند هريك وسيلهء دفاع از ديگرى قرار گيرند . موقعيت كوه نيز كه سراشيبى تا خارج كشيده مىشود بر كمال ساختمان مىافزايد . در قسمتى از همين ديوار كه در برابر شهرك مرودشت قرار گرفته است دو سر بالائى بزرگ و زيبا هست كه از طريق آنها به ايوان يا صفهاى مىروند كه بالاتر ساخته شده است . يكى از اين سربالائيها در دست راست و ديگرى در دست چپ قرار گرفته است . هركدام از يك طرف ديوارى دارد و از جانب ديگر نردهاى كه همگى از همان سنگ مرمر ساخته شدهاند . در نيمه راه هر سربالائى - كه در بزرگى و ساختمان مشابهند - نيمكتمانندى يا جائى مربع شكل به پهناى خود سربالائى ساختهاند كه مىتوان با نشستن بر آنها رفع خستگى كرد . چون از اين نيمكتها به قسمت ديگر سربالائى مىپيچيم كه شبيه قسمت اول است به بلندترين قسمت سربالائى يا پلكان مىرسيم . هريك از اين پلكان زيبا و مجلل چهل پى درازا ، دو انگشت بلندى و كمى بيشتر از دو پى جاى پا داشت