فيگوئروآ ( مترجم : غلام رضا سميعى )
122
سفرنامه دن گارسيا دسيلوا فيگوئروآ ( سفير اسپانيا در دربار شاه عباس اول ) ( فارسى )
از نى و ديگر گياهان باتلاقى پديد آورده بود . در اطراف اين درياچه تعدادى مرغابى و ديگر پرندگان از قبل سار و گنجشك لانه داشتند يا تغذيه مىكردند . از عمق اين درياچه و بين تودههاى گل و گياه نوعى ماهى كوچك صيد مىكردند كه همچون همهء ماهيهائى كه در باتلاقها يا آبهاى راكد رشد مىكنند گوشتشان طعمى بسيار بد داشت . صبح فردا كه روز بيست و يكم بود هنگام خروج از اين ناحيه يك قبيلهء تركمان ديديم با زنان و فرزندان و گلهء بزرگى از هرنوع حيوان كه براى حمل و نقل خانواده و اثاثه بسيار ناچيز و اندكشان ، از گاوهاى نر و ماده به جاى حيوان باركش استفاده كرده بودند . از ديدن اين گاوهاى بسيار اهلى و رام كه تركمنها اغلب اوقات دو تا سه طفل خردسال خود را با اطمينان خاطر بر آنها سوار مىكنند و اسب را براى ديگر نيازمنديها به كار مىبرند در شگفت مانديم . لباس تركمانها نظير پوشش ديگر اهالى فارس است نهايت آنكه آنها چندان خود را نمىپوشانند . لباس زنانشان كاملا خشن و فقيرانه است و بيشتر به لباس عجيب و غريب تاتارها شباهت دارد تا لباس زنهاى فارس و از لباس تاتارها كوتاهتر و چسبانتر است . بچهها تا نوجوانى كاملا عرياناند ، رنگ پوستشان به سفيدى مىزند ، و موهاى حنائى دارند . اين مردم به اقتضاى فصل و به دنبال علوفهء بهتر ، بىوقفه با گلههايشان از جائى به جائى كوچ مىكنند و زندگانى آنها از اين حيث با اعراب و تاتارهاى همنژادشان مشابه است . اينان نيز دستجمعى و قبيلهاى جابجا مىشوند و براى دفاع از خويش در برابر باران و ديگر حوادث جوى ، از چادرهاى كوچك و خشنى كه از پشم بز يا شتر و به دست زنهاشان بافته مىشود استفاده مىكنند . اين چادرها غالبا سياهرنگ و برخى چرمين هستند اما در هرحال بسيار كوچك و كوتاهند چنان كه به زحمت پنج شش نفر ، آن هم تنگ يكديگر ، مىتوانند در پناه آنها بياسايند . ارتفاع چادر چهار تا پنج و پيرامون آن حداكثر ده تا دوازده پا است .