غلامحسين افضل الملك

164

سفرنامه خراسان و كرمان ( فارسى )

است . حكم كرده است كه آنچه نمد و قالى با اردو بوده است به روى جاده بكشند كه او به سهولت حركت كند . كاركنان اردو مسافتى از راه را فرش گسترده ديگر فرش نداشته‌اند كه تا سرچشمه بيندازند . نادر شاه متغير مىشود كه چرا در اردوى من چندان فرش نيست كه در تمام راه گسترده شود . به اين جهت در سر تپه كه مىرسد چند نفر را هلاك مىكند « 1 » و در سر تپه كه سنگستان است و گل و لجن نبوده است منزل مىكند . و روز ديگر حركت مىكند و در منازل بالاتر از اينجا هم كار ديگر كرده است كه نوشته خواهد شد . شب جمعهء دهم ربيع الآخر از چشمهء آب گرم به طرف منزلى كه موسوم به « چشمه گز » است حركت كرديم . مسافت راه شش فرسخ سبك است . يك فرسخ اول كوير و اراضى لوط است كه وحشت و همّ و غمّ دارد . بعد از آن اراضى شن‌زار است . ثلث ديگر سنگستان است كه بين دو سلسله كوه است كه از دو طرف امتداد دارد . از اول چشمهء آب گرم كه حركت كنى يك فرسخ كه ميروى بپاى تپهء نادرى مىرسى كه كنار جاده واقع شده است . در وسط راه طرف دست راست كوهى تشكيل مىيابد كه رشتهء آن تا چشمه گز و بالاتر كشيده شده است . در بين راه بفاصله دو آب انبار است كه زوار از آنجا آب برمىدارند . صبح به چشمه گز رسيديم كه در ميان كوههاى كوچك واقع شده است . چشمهء آب باريكى به قدر لولهء ابريقى در اينجا جارى است كه آب آن شور است . آب شيرين از آب انبارى بايد برداشت كه در اينجا ساخته‌اند و از آب باران پر شده است . در اين‌جا كاروانسرا و خانوار و رعيت بهيچوجه نيست . بايد خوراك و عليق از دو منزل پيش باينجا آورد . هفت اطاق سنگى كوتاه در اينجا ساخته‌اند كه بايد چند نفرى در زير آن اطاقها بسر برند و باقى زوار در زير آفتاب گرما خورند و سختى كشند . اين منزل از جاهائى است كه حتما بر اهل خير واجب است

--> ( 1 ) - گمان نمىرود كه نادر اين قدر بىعقل بوده باشد كه به اين دليل كسانى را بكشد و از لشكر خود بكاهد .