غلامحسين افضل الملك
140
سفرنامه خراسان و كرمان ( فارسى )
مسافت راه شش فرسخ است در وسط راه قريهء « ميانده » است كه جزء بلوك محولات از توابع تربت است . بعد از آن جزء شهر طبس است كه ينسا اول قريهء آن محسوب مىشود . ينسا دهى آباد است . صد و پنجاه خانوار دارد . اطاقهاى آن بالتمام گنبدى است ابدا درختى و سبزه در اين ده نيست . كال شورى از اينجا روان است . آب شيرين بايد از يك ميدانى اين قريه با مشك آورد . تخم مرغ و نان و جو در اينجا ارزان است . در ينسا كاروانسراى خوبى به جهت قوافل موجود است ولى من فراموش كردهام كه در يادداشت خود اسم بانى آن را تحقيق كنم و در اين اوراق بنگارم . ميتوانم اسمى براى بانى آن جعل كنم لكن اين كار نخواهم كرد من جزر است نوشتن تكليفى ندارم نسبت فراموشى به خود دادن بهتر از جعل است . قافله كه از مشهد بقريهء ينسا ميرسند از اين منزل دو دسته ميشوند . دستهاى بجادهء ديگر طرف يزد ميروند و جماعتى ديگر به طرف كرمان روانه ميشوند . بعضى مردم بيزد ميروند و از يزد به طرف كرمان روانه ميشوند . چنين راهى دور مىشود تقريبا پانزده منزل يا بيشتر عقب ميافتند و بعضى مردم از راه كرمان بكرمان ميروند كه راهشان نزديكتر باشد اگرچه از راه يزد بكرمان هم كوير و اراضى بىآب دارد اما كليه راه يزد بكرمان آبادتر از اين راه است كه من بكرمان ميروم و اين راه پرخطر است ( اينماه سلخ ندارد ) شب چهارشنبه غرهء ربيع الآخر ( 1322 ) از منزل ينسا كه جزء خاك طبس و از شهرهاى خراسان است به طرف « بجستان » كه قصبهء آبادى است و بلوك معتبرى است حركت كرديم مسافت راه شش فرسخ است سر سه فرسخى در وسط بيابان نزديك كوه آب انبارى ساخته - اند كه قوافل آب برميدارند . نزديك آب انبار مزرعهء مختصرى است كه پارسال احداث كردهاند . قنات و جوى مختصرى دارد كه آب آن شور است . خربوزه از اين مختصر آب به عمل مىآيد . تا اينجا بايد از ميان كوهها عبور كرد بعد بدشت ميرسد هنگام صبح به بجستان وارد شديم در كاروانسرائى كه تحقيق بانى آن را فراموش كردهام منزل كرديم . نزديك كاروانسرا آب انبار خوب و نهر آب شيرين روان است . بجستان بسيار باصفا و