غلامحسين افضل الملك

139

سفرنامه خراسان و كرمان ( فارسى )

تخم مرغ يكى يك پول و چهل عدد يك قران است و اين نرخ سى سال قبل تهران است كه من ديده بودم . ولى اين اوقات در تهران و مشهد و بعضى بلاد ايران تخم مرغ يكى پنج پول و ده عدد آن بيك قران و ربعى است و در رشت كه نزديك مركز روسها است و مرغها را در كشتى حمل كرده بروسيه مىبرند تخم مرغ يكى هشت پول است . در هر شهرى كه تمدن زيادتر شود و در هر موقعى كه پاى آمد و شد اروپائيان بيشتر باز ميگردد . نرخ اشياء از هر قبيل گران‌تر مىشود و كار فقرا سخت مىگردد . اين محل كه قدرى دوردست است و چندان محل عبور و مرور اروپائيان نيست قدرى نرخ اشياء فراوان است . گاه قيمت ندارد . جو دو من يكقران است . سيستان كه دور تر واقع شده است شنيده‌ام در آنجا گاهى تخم مرغ دويست عدد يك قران است و صد من گندم بيست و پنج قران ، و كاه ابدا قيمت ندارد و گاهى جوجه مرغ يكى چهار پول به فروش ميرسد . خلاصه از فيض‌آباد هرچه بالا برويم نرخ ارزان‌تر است . قيمت جو و كاه براى اسبان پنج يك نرخ تهران است . در فيض‌آباد و شهر « تون » « 1 » بايد چند عدد مشك خريد كه آب شيرين برداشت تا در منزل بالاتر كه آب شور است آسوده بود . در اغلب دهات ايران مسكرات نيست . يكى از همراهان من به خوردن مسكرات عادت داشت در اينجا تفحص كرد و يك بطرى مسكرات بچنگ آورد و به قيمت گران خريدارى كرد كه چند شبى آسوده باشد . شب سه‌شنبه بيست و نهم ربيع الاول از فيض‌آباد كه پايتخت بلوك محولات است و جزء شهر تربت حيدرى « 2 » است به طرف « ينسا » كه با ياء مضمومه و نون ساكنه و سين مفتوحه و الف است و جزء شهر « طبس » است كه از شهرهاى خراسان است حركت كرديم

--> ( 1 ) - امروز فردوس ميگويند . ( 2 ) - تربت را از آن جهت تربت گفته‌اند كه تربت قطب الدين حيدر ( در آنجا ) واقع شده و اين اسم به اين شهر مستحدث است . اسم قديم گبرى اين شهر چيز ديگر بوده است كه ما نميدانيم شايد . . .