نزد من ابدا جلوه [ اى ] نداشت و بعضى از فضلا در نطق و اطلاعات ميرزا محمود حيرت داشته تمجيد ميكردند و به او ادب ميورزيدند . از آن جمله ميرزا اسمعيل افتخار الحكماء طالقانى است كه در سبزوار ساكن است و دورهء حكمت را بعد از مرحوم حاجى ملا هادى سبزوارى مدرس است . او معتقد بمذهب بابيه نيست ، ابدا اعتنا به اين مذهب ندارد . مذهب او بسبك فيليزفيان « 1 » فرنگ است اما از اطلاعات و نطق ميرزا محمود حيرت داشت و تمجيد ميكرد . خلاصه من در دوغ‌آباد استفسار حال ميرزا محمود را كردم . گفتند در اينجا نيست چهار ماه پيش در اينجا بود رفت . من از دوغ‌آباد شبانه گذشتم بعد به « عبدل‌آباد » رسيدم و نزديك صبح به « فيض‌آباد » كه پايتخت بلوك محولات است فرود آمدم و با همراهان بكاروانسرائى كه بيست سال قبل سيد هدايت سيرجانى از اهل كرمان ساخته است فرود آمدم و استراحت كردم . فيض‌آباد دو قنات بسيار معتبر دارد . فيض‌آباد پايتخت بلوك محولات است و قدرى گرمسير است . دوغ‌آباد و « حسن آباد » و عبدل‌آباد و « ميان ده » و « مهنه » « 2 » كه متعلّق به جناب شريف العلماء ساكن تهران است با بعضى دهات ديگر جزء بلوك محولات است . فيض‌آباد دهى بس معمور است . هفتصد خانوار دارد و شصت باب دكان در اينجا موجود است . حدّادى و نمد مالى و نجارى و بعضى اصناف كه مخصوص شهرها است در اين قريه ديده مىشود و بودن اين اصناف در هر دهى دليل بر تمدن است . از كوههائى كه در دو فرسخى فيض‌آباد است سنگهاى صاف و هموار و دو ذرع و نيم قد و يك ذرع و نيم پهنا در اينجا آورده پل نهرها قرار داده‌اند . بعضى در باغات از سنگ يك تخته است . انار و انگور خوب در اينجا به عمل ميآيد . ميوهء اينجا كه در ايران منحصر و

--> ( 1 ) - فيلسوفان ( 2 ) - مهنه بكسر ميم و هاء ساكنه و نون مفتوحه و هاء ساكنه است خالصه بوده جناب شريف العلماء در دوره ناصرى آن را از دولت خريده و حال ملك ايشان است - افضل الملك .