ميرزا خانلرخان

45

سفرنامه خانلرخان اعتصام الملك ( فارسى )

دولت انگليس هميشه داير بين دو فرقه است . يكى را « لارد دربى » مىگويند كه رئيس آنها خود لارد دربى است و وقتى كه وزارت به آنها برسد ، لارد دربى صدراعظم مىشود و ساير اتباع او متكفل ساير وزارتها مىشوند . طايفهء ديگر را « فمرنرى » مىگويند كه رئيس آنها « لارد پالمرستان » است كه در آن سنوات صدراعظم بود ، آرل رسل وزير امور خارجه بود . خلاصه ايرادهاى آن مرد وكيل رعيت بر آرل رسل اجمالا يكى اين بود كه جزاير سبعه كه مال دولت يونان بود و چندين سال است حوادث عالم آنها را به تصرف دولت انگليس داد و دولت انگليس انواع تصرفات مالكانه در آنجا كرد و استحكامات در آنجا از قبيل قراولخانه و توپخانه و قورخانه‌ها و باستيانها ساخت ، سال گذشته كه ملت گرك از سلطان سابق آنجا شاكى و از سوء سلوك او متعرض شدند و مراتب اعتراض خود را به عرض او رسانيدند و او نيز از سلطنت آنجا استعفا كرده به مملكت نمسه كه موطن اصلى او بود رفت و پس از آن ملت گرك از دولت انگليس و ساير دول بزرك يرپ استدعاى تعيين يك پادشاه عاقل كامل كافى تربيت‌يافته نمودند و دولت انگليس شاهزاده « سر كريستيان » پادشاه دانمارك را كه برادرزن وليعهد دولت انگليس است به پادشاهى آنجا مقرر كرد و ساير دول نيز امضا داشتند و بعد از آن بواسطهء قرابتى كه اين پادشاه جديد با وليعهد اين دولت داشت و مناسب بود كه دربارهء آن دولت و آن ملت از جانب دولت انگليس مكرمت شايسته به ظهور آيد . رجال اين دولت صلاح در آن ديدند كه جزاير سبعه را به دولت معزى اليها واگذارند . آرل رسل مقرر داشته است كه اين ابنيه و استحكامات را از آنجا خراب كرده بعد از آن به تصرف دولت يونان بدهند و اين معنى دليل بين است بر پستى همت و دنائت دولت انگليس و هم دلالت بر اين مىكند كه دولت انگليس خائف است از اينكه مبادا در تصرف دولت يونان ، اهل جزاير را با آن استحكامات ، اسباب ضعفى در آن حدود براى انگليس حادث شود ، يا آنكه