وزيرمختار حاجى ميرزا حسين خان « 1 » ، در عمارت ييلاق كه آنجا را « يالى » مىگويند و در تابستانها اشراف و اعيان دولت به آنجا مىروند تشريف برده بودند . روز ديگر كه از ورودم مطلع شدند ، احضارم فرمودند . به كشتى بخار كوچكى نشسته ، از بوغاز روانه شدم . دو ساعت در بوغاز به سمت قرادنگيز رفتيم . به محلى از يالى كه آنجا را « اميركان » مىگويند شرفياب خدمت جناب وزيرمختار و به شرف ملاقات ميرزا ملكم خان « 2 » نهايت انبساط حاصل كردم . از مراسم شفقت و تلطف چيزى فروگذار نفرمود . بسيار خوش گذشت . همان ساعت ملاقات ، اعلام ورودم را به قلم ميرزا ملكم خان با تلگراف خدمت جناب خدايگان وزيرمختار مقيم لندن ، ناصر الملك دام مجده ، معروض داشت . چون شب شد ، بعد از صرف شام از آنجا در خدمت ايشان به قايق نشسته به منزل شهر كه سفارتخانه باشد مراجعت كرديم . ديگر تفصيل صفا و تماشاى شهر و چراغهاى عمارات كه در بوغاز تماما نمايان است و نغمات سازها كه از هرسمتى به گوش مىرسد به تحرير نمىآيد . بايد رفت و ديد . ديگر از غرائب اسلامبول كه از غرائب دنيا شمرده مىشود ، مسجد ايا - صوفى است كه مىگويند از بناهاى يكى از سلاطين رومى است و كليسا بوده . بعد از اينكه سلطان محمد عثمانى بر رومى غلبه كرد و قسطنطنيه را با بعضى از

--> ( 1 ) - حاجى ميرزا حسين خان مشير الدوله ، سپهسالار ( 1243 - 1298 ه . ق ) از سال 1275 ه . ق الى 1283 وزيرمختار ايران در دربار عثمانى بود . بعد به تهران آمد و عضو دار الشوراى كبرى گرديد . در سال 1285 ه . ق با رتبهء سفيرى مجددا به اسلامبول رفت . براى كسب اطلاع بيشتر دربارهء اين مرد به كتاب تاريخ رجال ايران تأليف مهدى بامداد جلد اول صفحهء 406 مراجعه شود . ( 2 ) - ميرزا ملكم خان ناظم الدوله ( 1249 - 1326 ه . ق ) در اين زمان كه ميرزا خانلر خان به اسلامبول رفته است ، ميرزا ملكم خان در اسلامبول بيكار و مغضوب درگاه بود . در همين سال با كمك و مساعدت ميرزا حسينخان از طرف دولت مأمور كنسول‌گرى مصر مىشود جمادى الثانيه 1280 ه . ق .