ميرزا خانلرخان

مقدمه 20

سفرنامه خانلرخان اعتصام الملك ( فارسى )

ماه اقامت در لندن در تاريخ دوم شوال 1281 ه - ق به تهران مراجعت مىكند و گزارش اين سفر را از نظر ناصر الدين شاه مىگذراند و به لقب خانى سرافراز مىگردد . مادرم از قول او تعريف مىكند كه در وزارت امور خارجه ، يكى از مستوفيها نزد شاه گله مىكند كه چرا ميرزا خانلر خان بايد دو تا « خان » داشته باشد و من بدون « خان » باشم . اين موضوع تا مدتى ورد زبان همگنان بوده و نيز ضرب المثل شده بود . همانطور كه در پيش گفته شد ، در تاريخ 13 جمادى الاول 1282 ه - ق با شاهزاده خانم بىبى جهان دختر جهانگير ميرزاى دولتشاه ازدواج مىكند . سال بعد در تهران خيابان شاه‌آباد خانه‌اى مىخرد و شاهزاده خانم را به آنجا منتقل مىنمايد . در اين زمان ملقب به اعتصام الملك مىگردد . در سال 1284 ه - ق طى نامه‌اى كه در زير به نظر خوانندگان مىرسد ، از ميرزا سعيد خان انصارى مؤتمن الملك وزير امور خارجه ، در باب اصلاح حقوقش تشكر كرده و اجازه مىخواهد كه به عتبات مشرف شود . خداوندگارا ولى النعما اختلالى كه در امر مواجب و خانه‌زادى اين چاكر بهمرسيده بود و جناب جلالتمآب عالى در اصلاحش بذل توجه فرموده ، بفضل خدا و يمن مراحم خاطر مرحمت مظاهر عالى انجام گرفت . جناب جلالتمآب بندگان آقائى مستوفى الممالك دام مجده العالى پس از ملاحظهء رقعهء عالى و استحضار از حالت اين چاكر ، حكمى به مستوفى قم صادر فرمود ، كه نقد و جنس فدوى را كما فى السابق بخرج قم بنويسند . خداوند على اعلى سايهء مراحم و الطاف عالى را بر مفارق همه چاكران مستدام دارد . به شكرانهء اين موهبت ، فدوى را استدعا اينست كه مرخص فرمايند به زيارت عتبات عاليات مشرف شده ، دوام حشمت و شوكت آن خداوندگار را از آن درگاه مسئلت نمايد . چندين سال است كه فدوى ملتزم خدمت است و هيچوقت غافل نبوده ، اميدوار است كه سه چهار ماهه مرخص فرمايند